Westland Metaalbewerking

Hardsolderen van metalen

Hardsolderen van metalen: per materiaal bekeken wat werkt en waar u op moet letten

Hardsolderen van metalen is geen trucje dat op elk materiaal hetzelfde werkt. Messing gedraagt zich onder de brander anders dan RVS, gietijzer vraagt een andere voorbereiding dan koper en hardmetaal heeft weer zijn eigen aandachtspunten. Bij Westland Metaalbewerking hardsolderen wij nu ongeveer acht jaar, met een brander op propaan en zuurstof en standaard zilversoldeer met vijfenvijftig procent zilver. Wij verbinden messing, koper, brons, staal, RVS, gietijzer, aluminium en hardmetaal, en vaak twee van die metalen aan elkaar. Op deze pagina lopen wij de metalen per groep langs. Per materiaal vertellen wij waarom je het zou solderen, waar het lastig wordt en welke keuzes wij maken. Zo kunt u vooraf inschatten of uw onderdeel geschikt is en welke informatie wij van u nodig hebben om een goede offerte te maken.

Onze aanpak

Hardsolderen van metalen als messing en koper

Messing en koper zijn de metalen die wij het vaakst hardsolderen, en dat heeft een duidelijke reden. Beide laten zich slecht lassen. Koper voert de warmte zo snel af dat een lasbad moeilijk te beheersen is, en bij messing verdampt het zink uit de legering als het te heet wordt. Hardsolderen lost dat op, omdat het basismateriaal niet hoeft te smelten. Messing aan koper en koper aan koper behoren dan ook tot de combinaties die wij het meest tegenkomen.

Bij messing letten wij vooral op de temperatuur. Messing heeft een relatief laag smeltpunt, dus hoe lager de vloeitemperatuur van het soldeer, hoe meer marge. Dat is een van de redenen dat wij standaard zilversoldeer met vijfenvijftig procent gebruiken. Voorbeelden uit ons werk zijn een messing frame voor een restaurant, waar het resultaat er ook mooi uit moest zien, en de reparatie van een messing halfrond onderdeel van een klassieke zeilboot.

Koper heeft een andere eigenaardigheid: het trekt de warmte weg van de naad. Bij grotere koperen delen moeten wij daarom ruim verwarmen voordat het soldeer gaat vloeien. Voor koper aan koper kunnen wij koperfosforsoldeer gebruiken, dat zonder flux werkt omdat het fosfor zelf het oxide opruimt. Zodra er een ander metaal bij komt, stappen wij over op zilversoldeer met flux. Ook afgebroken onderdelen van kroonluchters en allerlei reparaties aan messing en koper komen bij ons regelmatig langs.

Waarom Westland Metaalbewerking

Hardsolderen van metalen als brons en gietijzer

Brons zit qua gedrag dicht bij messing en koper, maar het is een eigen categorie. Het is een koperlegering, meestal met tin, en laat zich goed hardsolderen met zilversoldeer. Wij solderen brons vooral in combinatie met de metalen die wij toch al veel verwerken: brons aan messing, brons aan koper en brons aan RVS. Bij die combinaties vloeit het zilversoldeer goed en blijft de temperatuur ruim onder het smeltpunt van het brons, mits de spleet van 0,05 tot 0,1 millimeter klopt.

Een aandachtspunt bij brons is de massa. Bronzen onderdelen zijn vaak gegoten en daardoor dik of onregelmatig van vorm. Een dik deel naast een dun deel warmt ongelijk op, en dan moeten wij de brander zo sturen dat beide delen tegelijk op temperatuur komen. Dat doen wij op gevoel en ervaring, door te kijken hoe de flux verkleurt en of een druppeltje soldeer de naad in trekt.

Gietijzer is een ander verhaal. Lassen van gietijzer is in het algemeen lastig, omdat het materiaal bros is en bij plaatselijke verhitting kan scheuren. Hardsolderen brengt minder warmte in en is daarom voor sommige verbindingen of reparaties een zachtere route. Het oppervlak van gietijzer bevat wel grafiet, en dat hindert de hechting. Grondig schoonmaken en voorbereiden is daar dus extra belangrijk. Eerlijk gezegd is niet elk gietijzeren onderdeel geschikt, zeker niet als het al gescheurd is onder spanning. Wij bekijken dat per geval.

Specialisme

Hardsolderen van metalen als staal en RVS

Staal en RVS hardsolderen wij regelmatig, maar hier ligt de keuze tussen solderen en lassen minder voor de hand dan bij messing of koper. Staal aan RVS lassen kan namelijk prima. Wij kiezen voor hardsolderen als de verbinding met een ander metaal moet, zoals RVS aan messing of RVS aan koper, of als lassen om een andere reden niet wenselijk is. Staal aan aluminium laat zich niet aan elkaar lassen, en ook dan is solderen de weg.

RVS heeft een taai oxidelaagje op het oppervlak dat de hechting van soldeer tegenwerkt. Goede flux en schoon materiaal zijn daarom voorwaarden. Wij gebruiken op staal en RVS altijd zilversoldeer en nooit koperfosforsoldeer, omdat dat laatste op deze metalen brosse fosfiden vormt. Een typisch voorbeeld zijn de kleine warmtewisselaars die een klant in Limburg ons maandelijks opstuurt, ongeveer vijftig stuks, met twee RVS-pijpjes in een messing blokje. RVS kleurt na het solderen wel duidelijk rond de naad, wat met stralen weg te halen is.

Staal onderscheidt zich van de andere metalen op deze pagina doordat het zelf roest. Messing, koper, brons en RVS corroderen nauwelijks, waardoor nabehandeling daar meestal cosmetisch is. Bij staal is een beschermlaag vaak wel functioneel. Die komt dan na het solderen, want verzinkt staal kunnen wij niet solderen: zink smelt rond vierhonderd graden, ver onder de soldeertemperatuur. Galvaniseren of poedercoaten na het solderen is mogelijk, al besteden wij dat grotendeels uit. Plan dat dus mee als u een stalen onderdeel laat hardsolderen.

Werkwijze

Hardsolderen van metalen als hardmetaal en van gemengde combinaties

Hardmetaal is het meest bijzondere metaal in dit rijtje. Het is extreem hard en slijtvast, maar ook bros, en het laat zich niet lassen aan een stalen drager. In het algemeen wordt hardmetaal daarom met zilversoldeer op staal gezet, bijvoorbeeld als slijtvast inzetstuk. De uitdaging zit in het verschil in uitzetting. Staal zet bij verwarming veel meer uit dan hardmetaal, en bij het afkoelen kan dat spanning geven die het brosse hardmetaal laat scheuren. Rustig en gelijkmatig verwarmen en afkoelen is dus belangrijk.

Ook bij hardmetaal geldt dat het zilversoldeer met vijfenvijftig procent zilver in het voordeel is. Een lagere vloeitemperatuur betekent minder temperatuurverschil en daardoor minder spanning in de verbinding. Wij willen eerlijk zijn dat hardmetaal niet het metaal is dat wij het vaakst verwerken. Heeft u zo’n klus, stuur dan een tekening en vertel waarvoor het onderdeel gebruikt wordt, dan beoordelen wij of wij het goed kunnen maken.

In de praktijk gaat hardsolderen van metalen vaak over twee verschillende metalen tegelijk. De combinaties die wij het meest tegenkomen, zijn messing aan koper, messing aan RVS, koper aan RVS en koper aan koper, en daarnaast brons met messing, koper of RVS. Bij elke combinatie bepaalt het gevoeligste metaal hoe ver wij met de temperatuur mogen gaan, en het lastigste metaal welk soldeer en welke flux nodig zijn. Staal aan aluminium is een combinatie die niet te lassen is, en daar is solderen de enige route. Voor een offerte hebben wij dus altijd precies nodig welke metalen er aan elkaar moeten.

Metaalbewerking van ontwerp tot montage

Wij bewerken staal, RVS en aluminium, en daarnaast regelmatig koper, messing en kunststoffen. Bekijk hieronder een greep uit onze diensten.

TIG-lassen

Meer informatie →

MIG/MAG-lassen

Meer informatie →

Draaien

Meer informatie →

Frezen

Meer informatie →

Ervaringen

Wat klanten over ons zeggen

Westland Metaalbewerking is een echte aanrader! Of het nu gaat om complexe constructies of eenvoudige onderdelen, zij weten alles vakkundig en nauwkeurig te realiseren.

Jesse Olsthoorn

Wij werken al jaren samen met Mike Zwinkels en zijn team van Westland Metaalbewerking voor diverse projecten, zowel grote als kleine. En keer op keer bewijst dit bedrijf een... lees meer

Sebastiaan Zwinkels
Zeer tevreden met onze proffesionele , industriele keuken , speciaal voor het vervaardigen van massage olie en balsems!Super bedankt voor jullie meedenken en service !! Toco Tholin BV Naaldwijk.

Ciska Bosman Van Riet

Mike denkt met je mee en levert maatwerk. Hij is heel inventief en creatief en oplossingsgericht!

Dorine Visser
Goed bedrijf! Helpt je snel en is geen klus te gek. Zeker aan te raden

Nick vd Kleij

Beste peer die Mike, denkt met je mee en staat snel voor je klaar. Man met 2 rechterhanden.

Stefan Boelie
Had even een snelle spoedklus en kon direct langskomen. Mooi werk afgeleverd en een meer dan schappelijke prijs !

Rick Buddingh

Super fijn service. Mooi maatwerk en creatief met het zoeken naar oplossingen. Aanrader.

Renske

FAQ

Veelgestelde vragen over hardsolderen van metalen

Welke metaalcombinaties hardsolderen jullie het vaakst?

Messing aan koper, messing aan RVS, koper aan RVS en koper aan koper zijn de combinaties die wij het meest solderen. Daarnaast komt brons regelmatig voor, verbonden met messing, koper of RVS. Dat is geen toeval. Koper en messing laten zich slecht lassen, en een verbinding tussen twee verschillende metalen is met solderen vaak eenvoudiger en netter te maken dan met een las. Veel van dit werk bestaat uit warmtewisselaars en onderdelen waar vloeistof of gas doorheen gaat. Ook reparaties aan messing en koper, zoals een afgebroken onderdeel van een kroonluchter, zien wij vaak. Staat uw combinatie er niet tussen, vraag het dan gewoon, want dat betekent niet dat het niet kan.

Kunnen jullie aluminium hardsolderen?

Aluminium staat op onze lijst met materialen, maar het is een metaal met eigen regels. Het vormt direct een hardnekkige oxidelaag en het smelt bij een veel lagere temperatuur dan koper, messing of staal. Daardoor is de marge tussen soldeertemperatuur en smeltpunt klein. Het zilversoldeer dat wij standaard gebruiken, is voor aluminium in het algemeen niet de juiste keuze. Solderen van aluminium kiezen wij vooral wanneer materialen niet aan elkaar te lassen zijn, zoals staal aan aluminium. Gaat het om aluminium aan aluminium, dan is lassen vaak logischer, en wij lassen ook met TIG en MIG. Stuur ons een tekening met de gebruikte legering, dan kijken wij wat haalbaar is.

Kan gecoat metaal worden hardgesoldeerd?

Ja, dat kan, maar niet zonder voorbereiding. Soldeer hecht niet op een coating of lak, dus rond de verbinding moet de coating eerst helemaal weg tot op het blanke metaal. Daarnaast is er een gevolg dat vaak wordt vergeten. De warmte van het hardsolderen blijft niet bij de naad, en bij een groot frame beschadigt de coating ook verderop. U moet er dus rekening mee houden dat het onderdeel na het solderen opnieuw behandeld moet worden. Vaak is het slimmer om eerst te solderen en daarna te laten coaten. Poedercoaten is een van de nabehandelingen die mogelijk zijn, al besteden wij dat grotendeels uit. Verzinkt materiaal is een ander verhaal, want dat kunnen wij niet solderen.

Welke materiaaldikte is geschikt voor hardsolderen van metalen?

Wij hardsolderen metalen met een materiaaldikte van 1 tot 40 millimeter. Binnen dat bereik is de dikte alleen niet het hele verhaal. Ook het totale gewicht van het onderdeel telt, omdat al dat materiaal op temperatuur moet komen voordat het soldeer vloeit. Een dunne pijp aan een massief blok vraagt een andere aanpak dan twee gelijke delen, omdat het dunne deel veel sneller heet wordt. Onder de 1 millimeter kijken wij eerst of lassen niet beter past. Dunwandig RVS tot 0,5 millimeter lassen wij met TIG, en dat is onze specialiteit. Twijfelt u over de dikte of het gewicht, zet de afmetingen dan op de tekening, dan geven wij u eerlijk advies.

Waarom kost hardsolderen van zware stalen onderdelen meer?

Omdat de prijs niet alleen afhangt van de tijd en het soldeer, maar ook van de massa van het product. Staal moet door en door op temperatuur komen voordat het soldeer goed vloeit. Bij zware stalen platen van dertig millimeter, zo’n vijftien kilo per stuk, duurt het voorverwarmen lang. Dat kost al snel in de orde van vijftien euro aan gas per stuk, en daar komt de werktijd nog bij. Bij messing of koper met dezelfde afmetingen speelt dat ook, maar staal is vaak groter en zwaarder uitgevoerd. Wij solderen precies waar het nodig is, zodat er geen onnodige kosten bijkomen. Door de massa in de offerte mee te nemen, weet u vooraf waar u aan toe bent.

Trekt dunne plaat krom bij hardsolderen van metalen?

Dat kan gebeuren, vooral bij dunne vlakke plaat. Als er plaatselijk veel warmte in het metaal gaat, zet dat deel uit terwijl de rest koel blijft, en na afkoelen kan de plaat trekken. Bij hardsolderen gebeurt dat minder dan bij lassen, omdat het basismateriaal niet smelt en de temperatuur lager ligt. Toch blijft het een aandachtspunt. Het verschilt ook per metaal. Koper verdeelt de warmte snel over een groot oppervlak, terwijl RVS de warmte juist lokaal vasthoudt. Door gelijkmatig te verwarmen en niet langer te stoken dan nodig, beperken wij het risico. Bij onderdelen waar vlakheid belangrijk is, horen wij dat graag vooraf, zodat wij er in de aanpak rekening mee kunnen houden.

Kan eerder gelast metaal nog worden hardgesoldeerd?

Ja, dat is voor ons geen probleem. Een onderdeel dat eerder gelast is, kunnen wij op een andere plek of aansluitend gewoon hardsolderen. Denk bijvoorbeeld aan een gelast stalen deel waar later een koperen of messing onderdeel aan moet, iets wat met lassen lastig of onmogelijk zou zijn. Wel is het belangrijk dat het materiaal rond de nieuwe naad schoon is. Lasspatten, oxide en vuil moeten weg, zodat het soldeer goed kan hechten. Bij tweedehands onderdelen besteden wij extra aandacht aan het schoonmaken. Omdat wij zelf ook lassen met TIG en MIG, kunnen wij bij zo’n onderdeel beide technieken combineren. Dat scheelt u het afstemmen tussen verschillende partijen.

Welke nabehandeling past bij welk metaal na het hardsolderen?

Na het hardsolderen maken wij elk onderdeel schoon en verwijderen wij altijd de fluxresten. Verdere nabehandeling hangt af van het metaal en het doel. Stralen haalt warmteverkleuring weg, wat vooral bij zichtwerk van RVS, messing of koper prettig is. Vertinnen, verkoperen en vernikkelen zijn ook mogelijk, bijvoorbeeld voor een bepaalde uitstraling. Bij staal is galvaniseren een optie om roest te voorkomen, en poedercoaten kan op meerdere metalen. Wij besteden dit grotendeels uit. Omdat messing, koper, brons en RVS zelf nauwelijks corroderen, is nabehandeling daar meestal cosmetisch. Houd er rekening mee dat nabehandeling de doorlooptijd verlengt, want een offerte met nabehandeling duurt ongeveer een week.

Contact

Heeft u een project in gedachten? Wij denken graag met u mee.

Neem vrijblijvend contact op voor advies of een offerte op maat.