Westland Metaalbewerking
Soldeer flux
Soldeer flux vertelt u precies wanneer een verbinding klaar is voor het soldeer
Soldeer flux is het middel dat een metalen oppervlak tijdens het verwarmen schoon houdt, zodat het soldeer zich aan het metaal kan hechten en de naad in kan vloeien. Zonder flux vormt zich op warm metaal binnen seconden een oxidelaag, en op zo’n laag parelt soldeer als water op een vette pan. Bij Westland Metaalbewerking hardsolderen wij al ongeveer acht jaar met een brander op propaan en zuurstof, en de soldeer flux is voor ons meer dan een hulpmiddel. Hij is ook een thermometer. Aan de manier waarop de flux verkleurt en smelt, zien wij wanneer het werkstuk de goede temperatuur heeft. Op deze pagina leggen wij uit wat soldeer flux doet, welke soorten er in het algemeen bestaan, in welk temperatuurgebied ze werken en hoe u de signalen wit, smelten en donker leest.
- 20+ jaar ervaring
- 1000+ projecten afgeleverd
- Staal, RVS en aluminium
Onze aanpak
Wat soldeer flux in een verbinding eigenlijk doet
Metaal dat u verwarmt, reageert met zuurstof uit de lucht. Bij koper ziet u dat als een donkere aanslag, bij messing als een doffe, bruinige laag, bij RVS als een regenboog van kleuren. Die oxiden zitten precies tussen het basismateriaal en het soldeer in. Soldeer flux lost bestaande oxiden op en legt tegelijk een afsluitende laag over het oppervlak, zodat er tijdens het opwarmen geen nieuwe oxiden bij komen. Pas op een schoon, kaal oppervlak kan het vloeibare soldeer het metaal bevochtigen.
Die bevochtiging is de kern van elke soldeerverbinding. Het soldeer smelt, het basismateriaal niet, en het vloeibare metaal trekt door capillaire werking de spleet tussen de twee delen in. Bij ons standaard zilversoldeer met vijfenvijftig procent zilver hoort volgens de leverancier een spleet van 0,05 tot 0,1 millimeter. In zo’n smalle ruimte kan het soldeer alleen doordringen als de wanden schoon zijn. Soldeer flux maakt dat mogelijk; hij doet het werk dus op een plek die u na afloop niet meer ziet.
Wat soldeer flux niet doet, is vuil verwijderen dat er al zat. Olie, verf, oude kit of een dikke roestlaag blijven een probleem, ook met de beste flux. Daarom maken wij onderdelen eerst grondig schoon, zeker bij tweedehands onderdelen die ter reparatie binnenkomen. Flux is bedoeld voor de dunne oxidelaag die tijdens het verwarmen ontstaat, niet voor een werkstuk dat jaren in een machine heeft gezeten. Wie dat verschil kent, voorkomt veel mislukte naden.
Waarom Westland Metaalbewerking
Soorten soldeer flux voor zacht en hard solderen
De grootste scheiding in soldeer flux loopt langs dezelfde lijn als bij het soldeer zelf. Er is flux voor zacht solderen en flux voor hardsolderen. Zacht solderen gebeurt onder de vierhonderdvijftig graden, denk aan elektronica of dunne leidingen, en de flux daarvoor is vaak op basis van hars of van zouten die bij lage temperatuur al actief zijn. Hardsolderen gebeurt daarboven, en daarvoor bestaat flux op basis van boorverbindingen en fluoriden die pas bij veel hogere temperaturen gaan werken.
Binnen die twee groepen zijn er weer verschillen in vorm. U vindt soldeer flux als poeder dat u met water aanmaakt, als kant en klare pasta en als vloeistof. Pasta blijft goed op een verticale naad zitten, poeder is voordelig bij grotere hoeveelheden, en vloeibare flux dringt makkelijk in kleine openingen. Daarnaast bestaat soldeer met een fluxmantel, waarbij de flux al om de staaf zit. Welke vorm handig is, hangt vooral af van het werkstuk en de positie van de naad.
Dan zijn er nog fluxen die op een bepaald materiaal zijn afgestemd. Voor aluminium bestaat een aparte soort, omdat de oxidehuid van aluminium hardnekkiger is dan die van koper of messing. Voor RVS en hardmetaal kiest men doorgaans een flux die ook chroomoxide aankan. Een eerlijke kanttekening: een fluxsoort kiezen op basis van de verpakking alleen gaat vaak mis. Het werkgebied, het soldeer en de materialen moeten bij elkaar passen, en daar komt de volgende sectie op terug.
Specialisme
Het temperatuurbereik van soldeer flux
Iedere soldeer flux heeft een temperatuurbereik waarin hij werkt. Onder de ondergrens is hij nog niet actief en ruimt hij geen oxiden op. Boven de bovengrens raakt hij uitgeput, verbrandt hij en beschermt hij het metaal niet meer. In algemene termen werken fluxen voor zacht solderen ruwweg tussen de honderdvijftig en vierhonderd graden, en de gangbare fluxen voor zilversoldeer ongeveer tussen de vijfhonderdvijftig en achthonderd graden. Voor soldeer met een hoger smeltpunt bestaan fluxen die nog verder doorgaan. Kijk voor de exacte grenzen altijd naar het productblad, want die verschillen per merk.
Het bereik van de flux moet het smelttraject van het soldeer ruim omvatten. Dat is een van de redenen waarom wij standaard zilversoldeer met vijfenvijftig procent zilver gebruiken. Het heeft van onze soorten de laagste smelttemperatuur, waardoor wij minder warmte hoeven in te brengen en de flux minder snel aan zijn bovengrens komt. Tegelijk blijven wij verder van het smeltpunt van het basismateriaal vandaan.
In de praktijk is het bereik geen vaste streep maar een tijdvenster. Een klein messing blokje, zoals de warmtewisselaars die een vaste klant uit Limburg maandelijks opstuurt, is snel op temperatuur en de flux blijft kort actief. Een zware stalen plaat van dertig millimeter vraagt lang voorverwarmen, en al die tijd moet de flux het volhouden. Wie te lang doorwarmt, ziet de flux verbranden voordat het soldeer vloeit. Dan helpt alleen opnieuw schoonmaken en opnieuw beginnen.
Werkwijze
Soldeer flux lezen aan wit, smelten en donker
Wij meten de temperatuur tijdens het hardsolderen niet met een instrument. Wij lezen hem af aan de soldeer flux. Zodra de brander het werkstuk verwarmt, verdampt eerst het water uit de flux en wordt de laag wit en droog, soms wat korrelig of opgebold. Dat is het eerste signaal: het metaal is warm, maar nog lang niet warm genoeg. Wie op dit moment soldeer toevoegt, krijgt niets dan een klontje dat nergens heen gaat.
Warmt u verder door, dan smelt de flux. De witte laag wordt glazig en helder en vloeit uit over het oppervlak, alsof er een dun laagje water op ligt. Nu is de flux actief en ruimt hij de oxiden op. Daarna kleurt de flux donkerder. Op dat punt leggen wij een druppeltje soldeer op de naad. Blijft dat een bolletje liggen, dan is het werkstuk nog te koud. Zakt het in en trekt het de naad in, dan klopt de temperatuur en kan het solderen beginnen.
Het lastige zit in de overgang. Tussen donker en verbrand zit bij een klein onderdeel soms maar een paar seconden, bij een groot onderdeel verloopt het rustiger maar ongelijkmatig. Daar zit het vakmanschap, en dat is ook de reden dat wij deze kennis bewust aan meer mensen in ons team aanleren in plaats van haar bij één persoon te laten. Heeft u onderdelen waarbij u twijfelt of het met soldeer flux goed te solderen is, stuur dan een tekening of foto en wij denken met u mee.
Lees ook: Hardsoldeer flux en Flux solderen.
Diensten
Metaalbewerking van ontwerp tot montage
Wij bewerken staal, RVS en aluminium, en daarnaast regelmatig koper, messing en kunststoffen. Bekijk hieronder een greep uit onze diensten.
Ervaringen
Wat klanten over ons zeggen
-
Westland Metaalbewerking is een echte aanrader! Of het nu gaat om complexe constructies of eenvoudige onderdelen, zij weten alles vakkundig en nauwkeurig te realiseren.
Jesse Olsthoorn
Wij werken al jaren samen met Mike Zwinkels en zijn team van Westland Metaalbewerking voor diverse projecten, zowel grote als kleine. En keer op keer bewijst dit bedrijf een... lees meer
Sebastiaan Zwinkels
-
Zeer tevreden met onze proffesionele , industriele keuken , speciaal voor het vervaardigen van massage olie en balsems!Super bedankt voor jullie meedenken en service !! Toco Tholin BV Naaldwijk.
Ciska Bosman Van Riet
Mike denkt met je mee en levert maatwerk. Hij is heel inventief en creatief en oplossingsgericht!
Dorine Visser
-
Goed bedrijf! Helpt je snel en is geen klus te gek. Zeker aan te raden
Nick vd Kleij
Beste peer die Mike, denkt met je mee en staat snel voor je klaar. Man met 2 rechterhanden.
Stefan Boelie
-
Had even een snelle spoedklus en kon direct langskomen. Mooi werk afgeleverd en een meer dan schappelijke prijs !
Rick Buddingh
Super fijn service. Mooi maatwerk en creatief met het zoeken naar oplossingen. Aanrader.
Renske
FAQ
Veelgestelde vragen over soldeer flux
Waarom is soldeer flux nodig bij hardsolderen?
Bij hardsolderen verwarmt u het metaal tot ver boven de temperatuur waarbij het snel oxideert. Zonder soldeer flux ontstaat er op het oppervlak een laag oxiden voordat het soldeer smelt. Die laag verhindert dat het soldeer het metaal bevochtigt. Het resultaat is soldeer dat als bolletjes blijft liggen of alleen aan de buitenkant hecht. De naad lijkt dan misschien dicht, maar van binnen is hij dat niet. Flux lost de oxiden op en houdt nieuwe zuurstof buiten. Een uitzondering is koperfosforsoldeer op koper, dat zonder flux werkt. Voor alle andere combinaties die wij solderen, gebruiken wij flux.
Kan soldeer flux voor zacht solderen ook bij hardsolderen gebruikt worden?
In het algemeen niet. Flux voor zacht solderen is gemaakt voor temperaturen onder de vierhonderdvijftig graden. Bij hardsoldeertemperaturen is zo’n flux allang verbrand voordat het soldeer smelt. Hij laat dan een zwarte, verkoolde laag achter die het vloeien juist tegenhoudt. Andersom werkt hardsoldeerflux bij zacht solderen ook slecht, omdat hij bij die lage temperatuur nog niet actief wordt. De twee soorten zijn dus niet uitwisselbaar. Kijk op het productblad naar het werkgebied en vergelijk dat met het smelttraject van uw soldeer. Past het niet, kies dan een andere flux in plaats van te gokken.
Wat betekent het als soldeer flux wit wordt?
Wit worden is het eerste signaal tijdens het opwarmen. Het water in de soldeer flux verdampt en er blijft een droge, witte laag achter. Soms bolt die laag wat op of wordt hij korrelig. Het betekent dat het metaal warm wordt, maar de flux is nog niet actief. Soldeer toevoegen heeft op dit moment geen zin, want het smelt niet of blijft als klontje liggen. Houd de brander in beweging en warm het hele verbindingsgebied gelijkmatig op. Richt u niet alleen op de naad, want de delen moeten allebei op temperatuur komen. Pas wanneer de witte laag smelt, komt u in de buurt.
Wat gebeurt er als soldeer flux te heet wordt?
Wordt soldeer flux te heet of te lang verwarmd, dan raakt hij uitgeput. Hij verbrandt, wordt zwart en korstig en beschermt het metaal niet meer tegen oxidatie. Het soldeer vloeit dan slecht of helemaal niet meer de naad in. Vaak ziet u ook sterke verkleuring van het basismateriaal eromheen. Er alsnog meer soldeer tegenaan houden lost niets op en maakt de verbinding alleen rommeliger. Beter is afkoelen, de verbrande resten verwijderen, opnieuw flux aanbrengen en rustiger opwarmen. Bij grote, zware werkstukken is dit risico groter, omdat het voorverwarmen lang duurt en de flux al die tijd actief moet blijven.
Is soldeer flux altijd nodig bij koper?
Niet altijd. Wanneer koper aan koper wordt verbonden met koperfosforsoldeer, is flux niet nodig. Het fosfor in het soldeer reageert tijdens het verwarmen met het koperoxide en ruimt dat zelf op. Zodra er echter messing, brons of RVS in het spel is, heeft u wel soldeer flux nodig. Koperfosforsoldeer is bovendien niet geschikt voor staal en RVS, omdat daar brosse fosfiden ontstaan. In de combinaties die wij het vaakst solderen, zoals messing met koper of koper met RVS, werken wij daarom met zilversoldeer en flux. Bij twijfel over uw combinatie kunt u ons gerust even bellen of mailen.
Werkt soldeer flux ook op RVS en staal?
Ja, mits u een soldeer flux kiest die daarvoor bedoeld is. RVS krijgt bij verwarmen een taaie chroomoxidelaag, en niet elke flux kan die aan. Staal is in dat opzicht wat vergevingsgezinder. Wij solderen regelmatig messing aan RVS en koper aan RVS, onder meer bij kleine warmtewisselaars met RVS-pijpjes in een messing blokje. Let wel op het soldeer: koperfosforsoldeer hoort niet op staal of RVS. Daarvoor gebruiken wij zilversoldeer. Verzinkt staal is een ander verhaal. Zink smelt rond de vierhonderd graden, ver onder de soldeertemperatuur, en dat kunnen wij daarom niet solderen, ongeacht de flux.
Hoe bepaalt u de temperatuur zonder thermometer?
Door te kijken. Wij gebruiken geen temperatuurmeting tijdens het hardsolderen, maar lezen het werkstuk af aan de soldeer flux. Eerst wordt die wit, daarna smelt hij tot een heldere laag en vervolgens kleurt hij donker. Dan leggen wij een druppeltje soldeer op. Blijft het een bolletje, dan is het te koud. Zakt het in en trekt het de naad in, dan is de temperatuur goed. Dat klinkt eenvoudig, maar elk werkstuk reageert anders door verschil in massa en materiaal. Het vraagt ervaring om het juiste moment te herkennen, en daar zit voor ons het vakmanschap. Die ervaring bouwen wij al zo’n acht jaar op.
Moeten resten soldeer flux na het solderen weg?
Ja, altijd. Resten soldeer flux zijn na afkoelen vaak glasachtig en hard, en veel fluxen trekken vocht aan. Blijven ze zitten, dan kunnen ze het metaal op den duur aantasten en zien ze er bovendien slordig uit. Bij onderdelen waar vloeistof of gas doorheen gaat, wilt u ook geen losse deeltjes in het systeem. Wij maken elk gesoldeerd onderdeel daarom schoon en verwijderen de fluxresten voordat het teruggaat. Op verzoek kan er daarna nog een nabehandeling volgen, zoals stralen om warmteverkleuring weg te halen. Dat is meestal cosmetisch, maar het schoonmaken van de flux zelf slaan wij nooit over.
Contact
Heeft u een project in gedachten? Wij denken graag met u mee.
Neem vrijblijvend contact op voor advies of een offerte op maat.