Westland Metaalbewerking
Hard soldeer
Hard soldeer of zacht soldeer: waar het verschil zit en wat dat voor uw verbinding betekent
Hard soldeer is soldeer dat pas boven vierhonderdvijftig graden smelt, en precies die temperatuur scheidt het van het zachte tinsoldeer dat veel mensen van elektronica of dakgoten kennen. Het lijkt een technisch detail, maar het bepaalt hoe sterk een verbinding wordt, hoeveel warmte een onderdeel moet verdragen en welke materialen u überhaupt kunt verbinden. Bij Westland Metaalbewerking solderen wij al ongeveer acht jaar met hard soldeer, naast ruim twintig jaar ervaring in metaalbewerking. Wij merken dat klanten vaak niet weten welke van de twee soorten hun onderdeel nodig heeft. Op deze pagina leggen wij uit waar het verschil zit, wanneer hard soldeer de betere keuze is, wat de hogere temperatuur met uw werkstuk doet en wanneer wij u juist aanraden om te lassen. Zo kunt u beter inschatten wat u van ons kunt verwachten.
- 20+ jaar ervaring
- 1000+ projecten afgeleverd
- Staal, RVS en aluminium
Onze aanpak
Het verschil tussen hard soldeer en zacht soldeer bij vierhonderdvijftig graden
De grens tussen hard soldeer en zacht soldeer ligt volgens de gangbare indeling bij vierhonderdvijftig graden. Soldeer dat daaronder smelt, meestal een legering op basis van tin, noemt men zacht soldeer. Soldeer dat daarboven smelt heet hard soldeer. Het hard soldeer dat wij standaard gebruiken is zilversoldeer met vijfenvijftig procent zilver, dat in de regel ergens rond zeshonderdvijftig graden gaat vloeien. Dat is ruim het dubbele van de temperatuur waarbij tinsoldeer al vloeibaar wordt.
Bij beide technieken smelt het basismateriaal zelf niet, en dat onderscheidt solderen van lassen. Het soldeer vloeit als vloeistof in de nauwe spleet tussen twee onderdelen en hecht zich aan het oppervlak. Het verschil zit in wat er in die hechtlaag gebeurt. Bij hard soldeer is de temperatuur hoog genoeg voor een veel intiemere binding met het metaal, waardoor de verbinding in het algemeen aanzienlijk sterker is en hogere belastingen aankan.
Voor de praktijk betekent die grens ook iets anders. Zacht soldeer kan met een eenvoudige soldeerbout of kleine brander, terwijl hard soldeer echt warmte vraagt. Wij werken daarvoor met een brander op propaan en zuurstof. Dat geeft genoeg vermogen om ook grotere onderdelen op temperatuur te krijgen, maar het vraagt ook meer beheersing. Te weinig warmte en het hard soldeer blijft als bolletje liggen, te veel en u loopt richting het smeltpunt van het basismateriaal. Daar zit het vakmanschap van dit werk.
Waarom Westland Metaalbewerking
Wanneer hard soldeer nodig is en zacht soldeer tekortschiet
Zacht soldeer is prima voor verbindingen die weinig mechanische belasting krijgen en koel blijven. Zodra een onderdeel kracht moet opnemen, gaat trillen of warm wordt tijdens gebruik, komt het snel aan zijn grenzen. Een tinverbinding wordt al zacht bij temperaturen die in een warmtewisselaar of een leiding met heet medium gewoon voorkomen. Hard soldeer houdt daar veel meer marge, omdat het smeltpunt zo ver boven de gebruikstemperatuur ligt.
Wij zien dat terug in het werk dat bij ons binnenkomt. Een groot deel bestaat uit warmtewisselaars en onderdelen waar vloeistof of gas doorheen gaat die verwarmd of gekoeld wordt. Een vaste klant in Limburg stuurt ons maandelijks ongeveer vijftig kleine warmtewisselaars op, een messing blokje met twee RVS-pijpjes erin. Voor dat soort producten is zacht soldeer geen serieuze optie, omdat de verbinding bij temperatuurwisselingen en druk dicht moet blijven.
Ook bij reparaties is hard soldeer vaak de logische keuze. Denk aan een afgebroken onderdeel van een kroonluchter of een messing halfrond onderdeel van een klassieke zeilboot. Zo’n onderdeel moet weer jaren meegaan en soms kracht opvangen, en dan wilt u niet dat een zachte naad na een seizoen loslaat. Eerlijk is eerlijk: niet elke verbinding heeft hard soldeer nodig. Voor een licht decoratief stukje zonder belasting kan zacht soldeer volstaan. Waar wij ons in verdiepen, zijn juist de verbindingen waar sterkte en temperatuurbestendigheid er echt toe doen, en daar is hard soldeer het gereedschap.
Specialisme
Wat de hogere temperatuur van hard soldeer met uw werkstuk doet
Hard soldeer vraagt meer warmte, en die warmte blijft niet netjes bij de naad. Het metaal eromheen wordt ook heet, en dat heeft gevolgen die u vooraf wilt kennen. Het meest zichtbare is warmteverkleuring. Messing, koper en RVS krijgen rond de verbinding een donkere of regenboogachtige tint. Dat is geen gebrek, maar bij een esthetisch product zoals een messing frame voor een restaurant wilt u dat wel weten. Stralen haalt die verkleuring weg, en dat laten wij grotendeels uitbesteden.
Een tweede gevolg betreft materialen die de temperatuur niet verdragen. Verzinkt staal kunnen wij niet solderen, omdat zink rond vierhonderd graden smelt, nog onder de grens van hard soldeer. Gecoat materiaal kan wel, maar de coating rond de verbinding moet eerst weg, en bij een groot frame beschadigt de warmte de coating ook verderop. Bij particuliere reparaties zitten er bovendien vaak kunststof onderdelen vlakbij die de hitte niet overleven.
Tot slot speelt vervorming mee. Dunne vlakke plaat kan kromtrekken als er lokaal veel warmte in gaat. Bij hard soldeer gebeurt dat minder dan bij lassen, omdat het basismateriaal niet smelt, maar het blijft een aandachtspunt. Zware onderdelen hebben het omgekeerde probleem: een stalen plaat van dertig millimeter en ongeveer vijftien kilo moet lang voorverwarmd worden, wat al snel zo’n vijftien euro aan gas per stuk kost. De massa van uw product telt dus mee in de prijs.
Werkwijze
Hard soldeer, zacht soldeer of toch lassen: hoe wij de keuze maken
De vraag is niet alleen hard soldeer of zacht soldeer. Soms is lassen de betere route, en omdat wij beide doen, kunnen wij daar eerlijk over adviseren. Wij lassen met TIG en MIG, en TIG is onze specialiteit. Wij kiezen voor hard soldeer als materialen zich slecht laten lassen, zoals koper en messing, of als ze niet aan elkaar te lassen zijn, zoals staal aan aluminium. Staal aan RVS lassen kan wel, dus daar kijken wij per onderdeel wat het beste uitpakt.
Een voorbeeld dat wij vaker tegenkomen: een klant wilde een onderdeel laten solderen omdat het materiaal te dun zou zijn om te lassen. Wij lassen dunwandig RVS tot 0,5 millimeter, werk dat andere partijen laten liggen, en hebben dat onderdeel alsnog gelast met een beter resultaat. Hard soldeer is dus niet automatisch de oplossing voor dun werk. Andersom geldt ook dat een gesoldeerde naad bij messing of koper vaak mooier en betrouwbaarder is dan een las.
Voor de keuze kijken wij naar het materiaal of de materiaalcombinatie, de dikte tussen 1 en 40 millimeter, de belasting in gebruik en hoe het onderdeel eruit moet zien. Ook de pasvorm telt: hard soldeer vraagt een spleet van 0,05 tot 0,1 millimeter. Wij werken conventioneel en niet CNC-gestuurd, waardoor wij per stuk kunnen beoordelen wat nodig is. Wij solderen precies waar het nodig is en niet daar waar het niet nodig is, want anders wordt het alleen duurder.
Lees ook: Hardsolderen en Hardsolderen van metalen.
Diensten
Metaalbewerking van ontwerp tot montage
Wij bewerken staal, RVS en aluminium, en daarnaast regelmatig koper, messing en kunststoffen. Bekijk hieronder een greep uit onze diensten.
Ervaringen
Wat klanten over ons zeggen
-
Westland Metaalbewerking is een echte aanrader! Of het nu gaat om complexe constructies of eenvoudige onderdelen, zij weten alles vakkundig en nauwkeurig te realiseren.
Jesse Olsthoorn
Wij werken al jaren samen met Mike Zwinkels en zijn team van Westland Metaalbewerking voor diverse projecten, zowel grote als kleine. En keer op keer bewijst dit bedrijf een... lees meer
Sebastiaan Zwinkels
-
Zeer tevreden met onze proffesionele , industriele keuken , speciaal voor het vervaardigen van massage olie en balsems!Super bedankt voor jullie meedenken en service !! Toco Tholin BV Naaldwijk.
Ciska Bosman Van Riet
Mike denkt met je mee en levert maatwerk. Hij is heel inventief en creatief en oplossingsgericht!
Dorine Visser
-
Goed bedrijf! Helpt je snel en is geen klus te gek. Zeker aan te raden
Nick vd Kleij
Beste peer die Mike, denkt met je mee en staat snel voor je klaar. Man met 2 rechterhanden.
Stefan Boelie
-
Had even een snelle spoedklus en kon direct langskomen. Mooi werk afgeleverd en een meer dan schappelijke prijs !
Rick Buddingh
Super fijn service. Mooi maatwerk en creatief met het zoeken naar oplossingen. Aanrader.
Renske
FAQ
Veelgestelde vragen over hard soldeer
Waarom ligt de grens tussen hard soldeer en zacht soldeer bij vierhonderdvijftig graden?
Die grens is een afspraak uit de vakwereld en geen natuurwet. Men heeft ergens een lijn moeten trekken tussen twee families soldeer die zich heel verschillend gedragen. Onder vierhonderdvijftig graden vind je vooral tinlegeringen, die met weinig warmte vloeien maar een relatief zwakke verbinding geven. Boven die temperatuur zitten legeringen met zilver, koper of fosfor. Die vragen een brander en meer ervaring, maar geven een veel sterkere naad. De grens valt daarmee ongeveer samen met het punt waarop de eigenschappen duidelijk veranderen. Ons standaard hard soldeer ligt er met zijn vloeitemperatuur ruim boven. Voor u is vooral van belang dat hard soldeer meer warmte in het werkstuk brengt.
Is hard soldeer altijd sterker dan zacht soldeer?
In het algemeen wel, maar alleen als de verbinding goed gemaakt is. Hard soldeer hecht sterker aan het metaal en blijft bij hogere temperaturen stevig, waar tinsoldeer al zacht wordt. Toch hangt de uiteindelijke sterkte ook af van de spleet, de overlap en de vraag of het soldeer volledig is doorgevloeid. Een slordige naad met hard soldeer kan zwakker zijn dan een zorgvuldige naad met zacht soldeer. Daarom letten wij op een spleet van 0,05 tot 0,1 millimeter en kijken wij of het soldeer echt de naad in trekt. Ook het ontwerp van het onderdeel speelt mee. Een stompe verbinding zonder overlap blijft kwetsbaar, welk soldeer u ook kiest. Wij denken daar graag vooraf over mee.
Kan een verbinding met zacht soldeer worden overgezet naar hard soldeer?
Dat kan in veel gevallen, maar het vraagt extra voorbereiding. Oud tinsoldeer moet zo volledig mogelijk van de naad worden verwijderd, omdat het de binding van het hard soldeer in de weg zit. Daarna maken wij het onderdeel grondig schoon, zeker bij tweedehands onderdelen die al jaren in gebruik zijn. Pas dan kunnen wij de naad opnieuw opbouwen met zilversoldeer. Of het in uw geval zinvol is, hangt af van het materiaal en van de vraag of het onderdeel de hogere temperatuur verdraagt. Zitten er kunststof delen of afdichtingen vlakbij, dan wordt het lastiger. Wij beoordelen dat liever eerst aan de hand van foto’s of het onderdeel zelf. Soms is een nieuw onderdeel maken de betere keuze.
Waarom kan verzinkt staal niet met hard soldeer worden verbonden?
Zink smelt rond vierhonderd graden. Dat ligt zelfs onder de grens van vierhonderdvijftig graden en ver onder de temperatuur waarop ons hard soldeer vloeit. Zodra wij een verzinkt onderdeel verwarmen, verdwijnt de zinklaag rond de naad dus al voordat het soldeer vloeibaar is. Dan blijft er geen goede ondergrond over en is ook de bescherming tegen roest weg. Om die reden solderen wij geen verzinkt materiaal. Wilt u toch een stalen onderdeel met een beschermlaag, dan kan het omgekeerd: eerst solderen en daarna laten behandelen. Galvaniseren bij staal is een van de nabehandelingen die mogelijk zijn, al besteden wij dat grotendeels uit. Zo houdt u zowel een sterke verbinding als bescherming.
Leggen jullie ook water- of cv-leidingen in huis aan met hard soldeer?
Nee. Installatiewerk in woningen, zoals water- en cv-leidingen en dus ook gasleidingen in huis, is werk voor een installateur en dat doen wij niet. Ook werk aan koudemiddelsystemen in airco of koeling doen wij niet, omdat daar een STEK-certificaat voor nodig is dat wij niet hebben. In die gevallen verwijzen wij u door. Waar wij wel in thuis zijn, zijn losse onderdelen en leidingsystemen die in de werkplaats gemaakt of gerepareerd worden, zoals warmtewisselaars en onderdelen waar vloeistof of gas doorheen gaat. Die kunt u opsturen, brengen of laten ophalen, en soms werken wij op locatie. Twijfelt u of uw klus onder installatiewerk valt, bel of mail ons dan even. Wij zeggen het eerlijk als het niet bij ons past.
Waarom verkleurt het metaal rond een naad met hard soldeer?
Dat komt door de temperatuur die hard soldeer vraagt. Om het soldeer boven vierhonderdvijftig graden te laten vloeien, wordt niet alleen de naad maar ook het metaal eromheen heet. Aan het oppervlak reageert het metaal dan met zuurstof uit de lucht, en dat geeft een donkere of gekleurde rand. Bij RVS ziet u vaak een regenboogtint, bij messing en koper eerder een doffe, donkere zone. De verbinding wordt daar niet zwakker van. Fluxresten verwijderen wij altijd, maar de verkleuring zelf blijft na gewoon schoonmaken meestal zichtbaar. Stralen haalt die verkleuring weg. Dat laten wij grotendeels uitbesteden. Bij technische onderdelen is het meestal niet nodig, bij zichtwerk vaak wel.
Is hard soldeer geschikt voor heel dun RVS?
Dat hangt af van hoe dun. Hard soldeer brengt minder warmte in dan lassen omdat het basismateriaal niet smelt, en dat klinkt voor dun werk aantrekkelijk. Toch werken wij met materiaaldiktes vanaf 1 millimeter bij solderen. Voor dunwandig RVS tot 0,5 millimeter is TIG-lassen juist onze specialiteit. Wij hebben zelfs werk dat een klant wilde laten solderen omdat het te dun was, alsnog gelast met een beter resultaat. Bij heel dun RVS kijken wij dus eerst of lassen niet de betere keuze is. Gaat het om RVS-pijpjes in een messing blok, zoals bij de warmtewisselaars die wij maandelijks solderen, dan is hard soldeer weer logisch. Stuur ons gerust een tekening, dan geven wij advies.
Wat kost een verbinding met hard soldeer?
Dat is per onderdeel verschillend. De prijs hangt af van drie dingen: de tijd die het werk kost, de massa van het product en de hoeveelheid soldeer. Massa telt omdat een zwaar onderdeel langer moet opwarmen en meer gas verbruikt. Het soldeer zelf is ook niet goedkoop, want een kilo zilversoldeer kost tegenwoordig rond de tweeduizend tweehonderd euro. Voor een offerte hebben wij het materiaal, het aantal stuks, een tekening met afmetingen en uw wensen voor nabehandeling nodig. Gaat het alleen om solderen, dan ontvangt u de offerte in de regel binnen één werkdag. Met nabehandeling of extra onderdelen duurt het ongeveer een week. Spoed kan vaak binnen één dag.
Contact
Heeft u een project in gedachten? Wij denken graag met u mee.
Neem vrijblijvend contact op voor advies of een offerte op maat.