Westland Metaalbewerking
Gasbrander solderen
Bij gasbrander solderen maakt de warmteverdeling over het werkstuk het verschil tussen een naad die vloeit en een naad die blijft liggen
Gasbrander solderen lijkt simpel: vlam erop, soldeer ertegen, klaar. In werkelijkheid zit bijna al het werk in wat er voor dat moment gebeurt. Het soldeer smelt niet door de vlam, maar door de warmte van het werkstuk, en dat werkstuk moet over de hele verbinding op de juiste temperatuur zijn. Is het ene deel te koud en het andere te heet, dan loopt het soldeer de verkeerde kant op of blijft het liggen. Wij solderen al ongeveer acht jaar met een brander op propaan en zuurstof, zonder temperatuurmeting, puur op gevoel en ervaring. Op deze pagina leggen wij uit hoe wij een werkstuk opwarmen, hoe wij de warmte gelijkmatig verdelen, wat de massa van het werkstuk betekent voor tijd en kosten en hoe wij aflezen wanneer het moment daar is om het soldeer toe te voegen.
- 20+ jaar ervaring
- 1000+ projecten afgeleverd
- Staal, RVS en aluminium
Onze aanpak
Gasbrander solderen begint bij het opwarmen van het werkstuk
Gasbrander solderen begint met opwarmen, en dat is iets anders dan de naad heet stoken. Het doel is om het hele verbindingsgebied, beide delen en de overlap ertussen, tegelijk op soldeertemperatuur te krijgen. Wij beginnen daarom niet met de vlam direct op de naad, maar verwarmen eerst breder rond de verbinding. De vlam blijft in beweging, zodat de warmte het metaal in kan trekken in plaats van aan de buitenkant op één plek op te hopen.
Voordat de brander aangaat, is het werkstuk al voorbereid. Onze werkvolgorde bij reparaties begint met grondig schoonmaken, want vet, oxide en oude verf of coating verbranden bij opwarmen en vervuilen de naad. Bij tweedehands onderdelen is dat extra belangrijk. Daarna brengen wij flux aan, die tijdens het opwarmen het oppervlak beschermt. Een goede pasvorm hoort ook bij de voorbereiding: het dunvloeiende zilversoldeer vraagt een spleet van 0,05 tot 0,1 millimeter.
Hoe snel wij opwarmen, hangt af van het werkstuk. Een klein messing onderdeel mag vlot op temperatuur komen. Een groot of zwaar werkstuk verwarmen wij rustig, anders wordt de buitenkant heet terwijl de kern nog koud is. Te snel opwarmen heeft ook een verborgen nadeel: de flux op de heetste plek raakt uitgewerkt voordat de rest van de naad klaar is. Dan moet de naad soms opnieuw schoon. Geduld bij het opwarmen is dus geen tijdverspilling, maar voorkomt dat het werk twee keer gedaan moet worden.
Waarom Westland Metaalbewerking
Warmte gelijkmatig verdelen bij gasbrander solderen
Warmte gelijkmatig verdelen is bij gasbrander solderen de grootste uitdaging, zeker als twee delen niet even zwaar zijn of niet van hetzelfde materiaal. Soldeer loopt altijd naar de heetste plek. Is het ene deel warmer dan het andere, dan hecht het soldeer zich aan dat warme deel en vloeit het niet naar de koude kant. De naad lijkt dan gevuld, maar aan één zijde is er geen echte verbinding. Daarom richten wij de vlam bewust het langst op het deel dat de meeste warmte nodig heeft.
Neem de kleine warmtewisselaars die een vaste klant uit Limburg maandelijks opstuurt: een messing blokje met twee RVS-pijpjes erin. Het blokje heeft veel meer massa dan de dunne pijpjes. Wie de vlam op de pijpjes richt, maakt die snel te heet terwijl het blokje nog koud is. Wij verwarmen dus vooral het blokje en laten de warmte naar de pijpjes toe stromen. Pas als beide op temperatuur zijn, trekt het soldeer rondom de naad in.
Ook de warmtegeleiding van het materiaal telt mee. Koper voert warmte zeer snel af, zodat een koperen deel continu warmte blijft vragen. RVS geleidt juist slecht, waardoor de warmte dicht bij de vlam blijft hangen en hete plekken sneller ontstaan. Bij een combinatie als koper met RVS moet de soldeerder daar voortdurend op letten. Wij bewegen de vlam, wisselen van hoek en kijken hoe de flux zich over de naad gedraagt. Waar de flux eerder verandert, is het warmer. Zo lezen wij de warmteverdeling af, zonder meetapparatuur.
Specialisme
De massa van het werkstuk bij gasbrander solderen
De massa van het werkstuk bepaalt bij gasbrander solderen hoeveel tijd, gas en geduld het werk vraagt. Wij solderen materiaaldiktes van 1 tot 40 millimeter, maar ook het totale gewicht telt. Hoe meer metaal er rond de verbinding zit, hoe meer warmte er van de naad wegstroomt en hoe langer het duurt voordat het hele gebied op temperatuur is. Een compact onderdeel houdt de warmte bovendien beter vast dan een open frame waar de warmte zich alle kanten op verspreidt.
Een voorbeeld uit ons werk zijn stalen platen van 30 millimeter die elk ongeveer vijftien kilo wegen. Die moeten lang voorverwarmd worden voordat het soldeer kan vloeien, en dat kost in de orde van vijftien euro aan gas per stuk. Daarom is massa ook een vaste factor in onze prijs, naast de tijd die het werk kost en de hoeveelheid soldeer. Bij een klein messing onderdeel speelt dat nauwelijks, bij zware stukken is het een serieuze post.
Massa werkt ook de andere kant op. Heel dunne of lichte delen zijn snel op temperatuur, maar ook snel te heet. Dunne, vlakke plaat kan door de warmte kromtrekken. Bij solderen gebeurt dat minder dan bij lassen, omdat de temperatuur lager ligt, maar het blijft een aandachtspunt. Wij werken daarom precies waar het nodig is en brengen niet meer warmte in dan de verbinding vraagt. Het zilversoldeer met vijfenvijftig procent zilver helpt daarbij, want het heeft van onze soorten de laagste smelttemperatuur. Dat betekent minder warmte in het werkstuk, sneller werk en meer afstand tot het smeltpunt van het basismateriaal.
Werkwijze
Het juiste moment lezen bij gasbrander solderen
Het juiste moment herkennen is bij gasbrander solderen het echte vakmanschap. Wij meten de temperatuur niet, maar lezen hem af aan de flux. Tijdens het opwarmen wordt de flux eerst wit, daarna smelt hij en vervolgens kleurt hij donker. Dat is het signaal dat het werkstuk in de buurt van de soldeertemperatuur komt. Op dat moment leggen wij een druppeltje soldeer op de naad als test.
Wat dat druppeltje doet, vertelt ons alles. Blijft het een bolletje, dan is het werkstuk nog te koud. Wij verwarmen dan verder, met de vlam op het deel dat achterblijft, en voegen nog geen soldeer toe. Zakt het druppeltje in en trekt het de naad in, dan klopt de temperatuur. Dan voeren wij soldeer aan totdat de naad rondom gevuld is, terwijl wij de vlam in beweging houden zodat de temperatuur niet wegzakt of doorschiet. Soldeer volgt de warmte, dus met de vlam kunnen wij het soldeer ook een beetje door de naad leiden.
Dit klinkt eenvoudig, maar het vraagt veel herhaling om het goed te zien. Juist daarom leren wij het werk nu bewust aan meer mensen in ons team, nadat het lang bij één persoon lag. Na het solderen maken wij het werkstuk schoon en verwijderen wij fluxresten. Een zichtbaar netjes doorgevloeide naad is dicht, en dat controleren wij standaard visueel. Bij systemen waar geen lekkage acceptabel is, doen wij op verzoek een druktest: afdoppen, druk erop en controleren op lekkage.
Lees ook: Hardsoldeer brander en Soldeerbrander.
Diensten
Metaalbewerking van ontwerp tot montage
Wij bewerken staal, RVS en aluminium, en daarnaast regelmatig koper, messing en kunststoffen. Bekijk hieronder een greep uit onze diensten.
Ervaringen
Wat klanten over ons zeggen
-
Westland Metaalbewerking is een echte aanrader! Of het nu gaat om complexe constructies of eenvoudige onderdelen, zij weten alles vakkundig en nauwkeurig te realiseren.
Jesse Olsthoorn
Wij werken al jaren samen met Mike Zwinkels en zijn team van Westland Metaalbewerking voor diverse projecten, zowel grote als kleine. En keer op keer bewijst dit bedrijf een... lees meer
Sebastiaan Zwinkels
-
Zeer tevreden met onze proffesionele , industriele keuken , speciaal voor het vervaardigen van massage olie en balsems!Super bedankt voor jullie meedenken en service !! Toco Tholin BV Naaldwijk.
Ciska Bosman Van Riet
Mike denkt met je mee en levert maatwerk. Hij is heel inventief en creatief en oplossingsgericht!
Dorine Visser
-
Goed bedrijf! Helpt je snel en is geen klus te gek. Zeker aan te raden
Nick vd Kleij
Beste peer die Mike, denkt met je mee en staat snel voor je klaar. Man met 2 rechterhanden.
Stefan Boelie
-
Had even een snelle spoedklus en kon direct langskomen. Mooi werk afgeleverd en een meer dan schappelijke prijs !
Rick Buddingh
Super fijn service. Mooi maatwerk en creatief met het zoeken naar oplossingen. Aanrader.
Renske
FAQ
Veelgestelde vragen over gasbrander solderen
Waarom loopt het soldeer naar één kant van de naad?
Omdat soldeer altijd naar de heetste plek loopt. Is één deel van de verbinding warmer dan het andere, dan vloeit het soldeer daarheen en hecht het zich aan de koude kant niet goed. Dat gebeurt vaak als twee delen een verschillende massa hebben, zoals een dunne pijp in een dik blok. Het kan ook komen doordat de vlam te lang op één plek is gericht. Materiaal speelt mee: koper voert warmte snel af en blijft daardoor kouder dan u verwacht. De oplossing is de warmte beter verdelen, met de vlam langer op het zware of koude deel. Wie dat goed doet, kan het soldeer met de warmte zelfs door de naad leiden.
Welk deel verwarmt u eerst bij een pijp in een blok?
Bij een pijp in een blok verwarmen wij vooral het blok. Het blok heeft de meeste massa en heeft dus de meeste warmte nodig om op temperatuur te komen. De pijp is dunner en wordt snel heet, vaak al door de warmte die vanuit het blok naar binnen stroomt. Richt u de vlam op de pijp, dan raakt die oververhit terwijl het blok nog koud is, en het soldeer blijft dan aan de pijp hangen. Dit zien wij in de praktijk bij de kleine warmtewisselaars van messing met RVS-pijpjes die wij in serie solderen. Pas als beide delen op temperatuur zijn, trekt het soldeer rondom de naad in. Het gaat dus om de volgorde, niet om meer vuur.
Kun je een werkstuk te heet maken bij gasbrander solderen?
Ja, dat kan. Te veel warmte laat de flux verbranden voordat het soldeer vloeit, waardoor het oppervlak oxideert en het soldeer niet meer goed hecht. Bij messing kan oververhitting in het algemeen zink uit het oppervlak laten verdampen. Dun materiaal kan kromtrekken, en in het uiterste geval komt het basismateriaal te dicht bij zijn smeltpunt. Ook de omgeving lijdt eronder: coating verderop beschadigt en kunststof onderdelen in de buurt kunnen smelten. Daarom kiezen wij voor zilversoldeer met vijfenvijftig procent zilver, dat van onze soorten de laagste smelttemperatuur heeft. Zo blijft er meer marge. Een oververhitte naad moet vaak eerst weer schoongemaakt worden voordat een nieuwe poging slaagt.
Trekt dunne plaat krom bij gasbrander solderen?
Dat kan gebeuren, vooral bij dunne, vlakke plaat. Het metaal zet uit waar het warm wordt en krimpt weer bij afkoelen, en als dat ongelijk gebeurt, trekt de plaat scheef. Bij solderen is dat risico kleiner dan bij lassen, omdat de temperatuur lager ligt en het basismateriaal niet smelt. Toch blijft het een aandachtspunt. Wij beperken het door niet meer warmte in te brengen dan de verbinding nodig heeft en de warmte zo gelijkmatig mogelijk te verdelen. Ook het soldeer met een lage smelttemperatuur helpt. Bij dikker materiaal of compacte onderdelen speelt kromtrekken nauwelijks. Is vlakheid voor uw onderdeel belangrijk, vermeld dat dan in uw aanvraag.
Kan een gecoat frame met de gasbrander gesoldeerd worden?
Ja, gecoat materiaal kan gesoldeerd worden, maar met twee kanttekeningen. De coating rond de verbinding moet eerst weg, want die verbrandt anders en vervuilt de naad. Daarnaast verspreidt de warmte zich bij gasbrander solderen door het metaal. Bij een groot frame beschadigt de coating daardoor ook verderop, buiten het gebied dat u had schoongemaakt. Hoe ver dat reikt, hangt af van het materiaal en de massa. Vaak is het verstandig om na het solderen opnieuw te coaten. Poedercoaten is als nabehandeling mogelijk en besteden wij grotendeels uit. Verzinkt materiaal is een ander verhaal: dat solderen wij niet, omdat zink rond vierhonderd graden smelt.
Kan eerder gelast materiaal gesoldeerd worden?
Ja, dat is geen probleem. Een onderdeel dat eerder gelast is, kunnen wij gewoon met de gasbrander solderen. Wel geldt hetzelfde als bij elk werkstuk: de verbinding moet schoon zijn. Lasnaden hebben soms aanslag, oxide of verkleuring rond de naad, en dat verwijderen wij eerst. Ook bij gecombineerd werk kijken wij naar de warmteverdeling. Een dikke lasnaad voegt plaatselijk massa toe, en dat merkt u bij het opwarmen. Soms combineren wij beide technieken bewust, bijvoorbeeld als het ene deel beter te lassen is en het andere beter te solderen. Wij lassen zelf TIG en MIG, dus wij kunnen per verbinding bekijken wat het beste past.
Hoe weet u zonder meten dat de temperatuur goed is?
Door te kijken naar wat de flux en het soldeer doen. Tijdens het opwarmen wordt de flux eerst wit, smelt daarna en kleurt vervolgens donker. Dat is voor ons het signaal om een druppeltje soldeer op te leggen. Blijft het een bolletje, dan is het werkstuk te koud. Zakt het in en trekt het de naad in, dan klopt de temperatuur. Wij gebruiken geen meetapparatuur, maar werken op gevoel en ervaring. Daar zit precies het vakmanschap dat bij weinig bedrijven nog echt aanwezig is. Het vraagt veel herhaling om het goed te zien, en daarom leren wij het werk bewust aan meer mensen in ons team.
Kunt u ook op locatie met de gasbrander solderen?
Op locatie werken kan in principe, maar het hangt sterk af van de situatie. In onze werkplaats hebben wij alles bij de hand en kunnen wij het werkstuk vrij draaien en de warmte goed verdelen. Op locatie is dat vaak lastiger, zeker bij grote massa of beperkte ruimte. Kunststof, hout of isolatie in de buurt maken het risico groter. Installatiewerk in woningen, zoals water-, cv- en gasleidingen, doen wij niet, dat is werk voor een installateur. Meestal is het handiger om onderdelen op te sturen, te brengen of te laten ophalen. Wij werken voor klanten in heel Nederland. Neem contact op, dan bespreken wij wat voor uw klus de beste aanpak is.
Contact
Heeft u een project in gedachten? Wij denken graag met u mee.
Neem vrijblijvend contact op voor advies of een offerte op maat.