Westland Metaalbewerking
Soldeer gasbrander
Een soldeer gasbrander doet pas goed werk als het gas en de vlaminstelling passen bij het soldeer en het materiaal
Een soldeer gasbrander is zo goed als het gas dat erin gaat en de vlam die de soldeerder ermee maakt. Butaan, propaan, acetyleen, met lucht of met zuivere zuurstof: elke combinatie geeft een andere vlam, met een eigen temperatuur en een eigen karakter. Voor zachtsolderen doet dat er minder toe, maar bij hardsolderen met zilversoldeer bepaalt het of de naad netjes vloeit of dat het werkstuk oxideert en het soldeer blijft liggen. Wij hardsolderen al ongeveer acht jaar, en wij doen dat met een brander op propaan en zuurstof. Op deze pagina leggen wij de gassoorten uit als algemene vakkennis, vertellen wij waarom wij zelf voor propaan met zuurstof kiezen en hoe de vlaminstelling in het algemeen werkt. Tot slot bespreken wij waarom verschillende materialen om een andere benadering van de vlam vragen.
- 20+ jaar ervaring
- 1000+ projecten afgeleverd
- Staal, RVS en aluminium
Onze aanpak
Welke gassoorten er zijn voor een soldeer gasbrander
Voor een soldeer gasbrander bestaan in het algemeen een handvol brandgassen. Butaan is het gas van de kleine navulbare handbranders. Het is makkelijk verkrijgbaar en geeft een fijne vlam, maar het vermogen is beperkt en bij kou gaat de druk omlaag. Propaan wordt veel gebruikt in grotere branders. Het werkt ook bij lagere temperaturen goed en levert meer vermogen. Daarnaast bestaan mengsels die in de handel als hetere alternatieven voor propaan worden verkocht.
Acetyleen is het brandgas dat in combinatie met zuurstof in het algemeen de heetste en meest geconcentreerde vlam geeft. Het wordt traditioneel veel gebruikt voor autogeen lassen en snijden, maar ook voor hardsolderen. Het nadeel is dat acetyleen meer voorzorgen vraagt bij opslag en gebruik, en dat de hete vlam op kleinere onderdelen snel te veel kan zijn.
Minstens zo belangrijk als het brandgas is waarmee het verbrandt. Een brander die het gas met omgevingslucht mengt, is eenvoudig en heeft geen tweede fles nodig. Lucht bestaat echter voor het grootste deel uit stikstof, die niet meebrandt maar wel warmte opneemt. Daardoor blijft de vlamtemperatuur lager. Een brander die het gas met zuivere zuurstof mengt, heeft twee flessen en twee slangen nodig, maar geeft een veel hetere en beter te sturen vlam. Voor zachtsolderen van leidingwerk volstaat in het algemeen een luchtbrander. Voor hardsolderen op onderdelen met massa is zuurstof erbij een groot voordeel.
Waarom Westland Metaalbewerking
Waarom onze soldeer gasbrander op propaan en zuurstof draait
Onze soldeer gasbrander draait op propaan en zuurstof, en die combinatie past goed bij het werk dat wij doen. Zonder zuurstof zou de vlam bij veel van onze werkstukken tekortschieten. Wij solderen vaak koper, dat warmte zeer snel afvoert, en onderdelen tot 40 millimeter dik. Met propaan en lucht duurt het opwarmen van zulke delen lang of lukt het simpelweg niet. Door zuurstof toe te voegen, krijgen wij de hete, geconcentreerde vlam die nodig is om het hele verbindingsgebied op temperatuur te brengen.
Tegelijk hebben wij de allerheetste vlam niet nodig. Ons standaardsoldeer is zilversoldeer met vijfenvijftig procent zilver, en dat heeft van onze soorten de laagste smelttemperatuur. Wij willen juist zo weinig mogelijk warmte in het werkstuk brengen en ver van het smeltpunt van het basismateriaal blijven. Een zeer hete vlam vergroot het risico dat een klein onderdeel plaatselijk oververhit raakt. Propaan met zuurstof geeft ons voldoende vermogen voor zware delen en laat zich tegelijk rustig genoeg afstellen voor kleinere onderdelen.
Dat maakt deze gascombinatie praktisch voor het brede werk dat binnenkomt. Op één dag kan dat een messing onderdeel voor een reparatie zijn, een serie kleine warmtewisselaars met RVS-pijpjes en een leidingdeel van koper. Wij hoeven dan niet van gas te wisselen, maar passen de vlam aan. Hoe dat in het algemeen werkt, leggen wij hieronder uit. Het gas is daarbij een kostenpost die meetelt: bij zware werkstukken die lang moeten opwarmen, loopt het gasverbruik merkbaar op, en dat zit in de prijs.
Specialisme
De vlam van een soldeer gasbrander instellen
De vlam van een soldeer gasbrander met zuurstof kan in het algemeen op drie manieren zijn afgesteld. Bij een neutrale vlam is de verhouding tussen brandgas en zuurstof in balans. De vlam heeft dan een scherp afgetekende, lichtblauwe binnenkegel en een rustige buitenvlam. Dit is de instelling die voor de meeste soldeertoepassingen als uitgangspunt wordt genomen, omdat de vlam het metaal niet extra laat oxideren en er ook geen overmaat brandgas op achterblijft.
Wordt er meer brandgas dan zuurstof toegevoerd, dan ontstaat een reducerende vlam, soms ook een zachte of carbonerende vlam genoemd. De binnenkegel wordt dan minder scherp en er verschijnt een lichtere zone omheen. Een licht reducerende vlam wordt bij hardsolderen in het algemeen vaak gebruikt, omdat hij het oppervlak beschermt tegen oxidatie. Andersom geeft een overmaat zuurstof een oxiderende vlam. Die is kort, fel, sist hoorbaar en heeft een puntige binnenkegel. Hij voelt krachtig, maar laat het metaal sneller oxideren, en dat werkt het vloeien van het soldeer tegen.
Behalve de gasverhouding speelt de gassnelheid mee. Een zachte vlam met een lage uitstroomsnelheid verwarmt breder en rustiger. Een harde vlam met veel druk is geconcentreerder, maar blaast flux weg en geeft sneller hete plekken. Ook de afstand tussen vlam en werkstuk telt. Het heetste punt ligt net voor de punt van de binnenkegel. Wie daar het metaal mee raakt, brengt veel warmte op één plek. Voor voorverwarmen houdt men de vlam doorgaans verder weg en in beweging.
Werkwijze
Vlaminstelling van de soldeer gasbrander per materiaal
Hoe de vlam van een soldeer gasbrander het beste werkt, verschilt per materiaal. Koper is het duidelijkste voorbeeld. Omdat koper warmte uitzonderlijk goed geleidt, heeft het veel vermogen en een brede vlam nodig om het verbindingsgebied gelijkmatig op temperatuur te krijgen. Een oxiderende vlam geeft op koper in het algemeen snel een donkere oxidelaag, die het vloeien van het soldeer hindert. Bij koper op koper kan koperfosforsoldeer zonder flux werken, omdat de fosfor dat oxide zelf opruimt.
Messing vraagt een andere voorzichtigheid. Messing bevat zink, en bij oververhitting kan dat zink in het algemeen uit het oppervlak verdampen. Dat is te zien aan witte aanslag of rook en tast het oppervlak aan. Een rustige, niet te felle vlam en een soldeer met een lage smelttemperatuur helpen dan. Juist daarom is ons zilversoldeer met vijfenvijftig procent zilver hier zo geschikt. Brons gedraagt zich in dit opzicht meer als een tussenvorm.
RVS en staal geleiden warmte minder goed dan koper, waardoor de warmte meer op één plek blijft en hete plekken sneller ontstaan. Bij RVS is warmteverkleuring rond de naad bovendien goed zichtbaar. Een goede flux die het oppervlak beschermt is bij RVS belangrijk, en de vlam moet meer bewegen. Warmteverkleuring is overigens meestal cosmetisch en kan met stralen worden verwijderd. Bij combinaties van materialen, zoals messing met RVS, richt de soldeerder de vlam vooral op het deel dat de meeste warmte nodig heeft. Dat inzicht komt niet uit een tabel, maar uit ervaring aan de brander.
Lees ook: Hardsoldeer brander en Gasbrander solderen.
Diensten
Metaalbewerking van ontwerp tot montage
Wij bewerken staal, RVS en aluminium, en daarnaast regelmatig koper, messing en kunststoffen. Bekijk hieronder een greep uit onze diensten.
Ervaringen
Wat klanten over ons zeggen
-
Westland Metaalbewerking is een echte aanrader! Of het nu gaat om complexe constructies of eenvoudige onderdelen, zij weten alles vakkundig en nauwkeurig te realiseren.
Jesse Olsthoorn
Wij werken al jaren samen met Mike Zwinkels en zijn team van Westland Metaalbewerking voor diverse projecten, zowel grote als kleine. En keer op keer bewijst dit bedrijf een... lees meer
Sebastiaan Zwinkels
-
Zeer tevreden met onze proffesionele , industriele keuken , speciaal voor het vervaardigen van massage olie en balsems!Super bedankt voor jullie meedenken en service !! Toco Tholin BV Naaldwijk.
Ciska Bosman Van Riet
Mike denkt met je mee en levert maatwerk. Hij is heel inventief en creatief en oplossingsgericht!
Dorine Visser
-
Goed bedrijf! Helpt je snel en is geen klus te gek. Zeker aan te raden
Nick vd Kleij
Beste peer die Mike, denkt met je mee en staat snel voor je klaar. Man met 2 rechterhanden.
Stefan Boelie
-
Had even een snelle spoedklus en kon direct langskomen. Mooi werk afgeleverd en een meer dan schappelijke prijs !
Rick Buddingh
Super fijn service. Mooi maatwerk en creatief met het zoeken naar oplossingen. Aanrader.
Renske
FAQ
Veelgestelde vragen over de soldeer gasbrander
Wat is een neutrale vlam bij een soldeer gasbrander?
Een neutrale vlam is een vlam waarbij brandgas en zuurstof in balans zijn. Er is geen overmaat brandgas die op het metaal achterblijft en geen overmaat zuurstof die het metaal extra laat oxideren. Bij een brander op gas en zuurstof herkent u hem aan een scherp afgetekende, lichtblauwe binnenkegel zonder lichtere zone eromheen. De buitenvlam is rustig en brandt zonder veel geluid. In het algemeen geldt een neutrale of licht reducerende vlam als uitgangspunt bij hardsolderen. Hoe de vlam er precies uitziet, verschilt wat per gas en per brander. Een brander die propaan met lucht verbrandt, heeft geen aparte zuurstofregeling, dus daar stelt u vooral de gastoevoer in.
Wat is het verschil tussen propaan en acetyleen als brandgas?
Beide zijn brandgassen, maar ze gedragen zich anders. Acetyleen geeft in combinatie met zuurstof in het algemeen de heetste en meest geconcentreerde vlam. Daarom wordt het traditioneel veel gebruikt voor autogeen lassen en snijden. Propaan met zuurstof geeft een iets minder hete vlam, maar veel warmte in de buitenvlam, wat prettig is voor voorverwarmen. Acetyleen vraagt in het algemeen meer voorzorgen bij opslag en gebruik. Voor hardsolderen met zilversoldeer is de allerheetste vlam niet nodig, omdat het soldeer relatief laag smelt. Wij werken daarom met propaan en zuurstof. Dat geeft genoeg vermogen voor zware delen en blijft goed te beheersen op kleine onderdelen.
Waarom is een soldeer gasbrander op propaan met lucht niet genoeg?
Voor zachtsolderen is een brander op propaan met lucht vaak prima. Voor hardsolderen op onderdelen met massa schiet hij in het algemeen tekort. Lucht bestaat voor het grootste deel uit stikstof, die niet meebrandt maar wel warmte opneemt. Daardoor blijft de vlamtemperatuur lager dan bij zuivere zuurstof. Op een klein koperen pijpje kan een luchtbrander nog genoeg zijn. Op een dikker messing onderdeel of een koperen blok voert het metaal de warmte sneller af dan de brander kan leveren. De naad komt dan niet op temperatuur en het soldeer vloeit niet. Wij solderen daarom met propaan en zuurstof, zodat ook materiaal tot 40 millimeter dik goed op temperatuur komt.
Hoe herken ik dat er te veel zuurstof in de vlam zit?
Een vlam met te veel zuurstof heeft in het algemeen een paar duidelijke kenmerken. De binnenkegel wordt korter en puntiger, en de kleur is feller. De vlam maakt een hard, sissend geluid. De buitenvlam oogt kleiner en onrustiger. Op het werkstuk ziet u het vaak aan snelle, donkere oxidevorming, vooral op koper. Ook verbrandt de flux eerder, waardoor het soldeer slechter vloeit. Draai in dat geval de zuurstof iets terug totdat de binnenkegel weer rustig en scherp afgetekend is. Wie twijfelt, begint beter met een licht reducerende vlam en werkt vanaf daar naar neutraal. Een oxiderende vlam lijkt krachtig, maar is bij solderen zelden wat u zoekt.
Kan een verkeerd ingestelde vlam het soldeer laten mislukken?
Ja, dat kan zeker. Een oxiderende vlam laat het oppervlak oxideren, waardoor het soldeer niet goed bevochtigt en niet de spleet in trekt. Een te harde vlam blaast flux weg of verbrandt die voordat het soldeer vloeit. Een te geconcentreerde vlam geeft hete plekken, terwijl de rest van de naad nog te koud is. Het soldeer loopt dan naar de heetste plek in plaats van rondom de naad. Bij messing kan oververhitting bovendien zink laten verdampen. In al die gevallen ligt de oorzaak niet bij het soldeer, maar bij de vlam en hoe die gebruikt wordt. Een mislukte naad moet eerst weer schoon voordat een nieuwe poging zin heeft.
Waarom verkleurt RVS na het solderen met een gasbrander?
Dat is warmteverkleuring, en die ontstaat doordat het oppervlak van RVS bij verhitting in het algemeen een dun oxidelaagje vormt. Afhankelijk van de temperatuur ziet u strokeligele, bruine, paarse of blauwe tinten rond de naad. Omdat RVS warmte slecht geleidt, blijft de warmte dicht bij de verbinding en is de verkleuring vaak scherp begrensd. Een vlam die te lang op één plek blijft of oxiderend is afgesteld, maakt het erger. Goede flux en een bewegende vlam beperken het. Helemaal voorkomen is bij solderen met een gasbrander lastig. De verkleuring is meestal cosmetisch. Wij maken na het solderen altijd schoon, en stralen haalt warmteverkleuring weg als het uiterlijk telt.
Welk gas zit er in een kleine navulbare soldeer gasbrander?
De meeste kleine navulbare handbranders werken in het algemeen op butaan, soms met een deel propaan erbij gemengd. Butaan is makkelijk verkrijgbaar en geeft een fijne, goed te richten vlam. Het vermogen is wel beperkt, en bij lage temperaturen daalt de druk in de tank, waardoor de vlam zwakker wordt. Zo’n brander is prima voor heel kleine onderdelen, zoals sieraden, of voor zachtsolderen van dunne draad. Voor hardsolderen op koper, messing of RVS met enige massa is het vermogen meestal onvoldoende. Het soldeer smelt dan hooguit plaatselijk en trekt de naad niet in. Voor dat werk is een brander met propaan, en bij voorkeur met zuurstof, geschikter.
Is een soldeer gasbrander ook geschikt voor aluminium?
Aluminium is een van de materialen waar wij mee werken, maar het is een lastige. In het algemeen vormt aluminium direct een taaie oxidelaag die het vloeien van soldeer tegenwerkt. Daarnaast ligt het smeltpunt van aluminium relatief laag, zodat er weinig marge is tussen soldeertemperatuur en het smelten van het werkstuk. Aluminium verkleurt bij verwarmen ook nauwelijks, waardoor de temperatuur moeilijk te zien is. Voor aluminium zijn andere soldeersoorten en flux nodig dan zilversoldeer. De vlam moet rustig en breed zijn om plaatselijk smelten te voorkomen. Solderen is vooral interessant als aluminium aan staal moet, want die combinatie is niet te lassen. Wij bekijken per werkstuk of het haalbaar is.
Contact
Heeft u een project in gedachten? Wij denken graag met u mee.
Neem vrijblijvend contact op voor advies of een offerte op maat.