Westland Metaalbewerking
Koper soldeer
Koper soldeer kiezen begint bij de vraag waar het koper aan vast moet
Koper soldeer is niet één bepaald product, maar een keuze die afhangt van het materiaal waar het koper aan vast moet. Koper aan koper vraagt iets anders dan koper aan messing, en koper aan RVS weer iets anders. Bij Westland Metaalbewerking solderen wij koper in al die combinaties, met een brander op propaan en zuurstof en al zo’n acht jaar ervaring in hardsolderen. Koper is een dankbaar materiaal om te solderen, maar het heeft eigenschappen waar u rekening mee moet houden: het geleidt warmte uitstekend, oxideert snel bij verwarmen en laat zich slecht lassen. Op deze pagina leggen wij uit welk soldeer voor koper geschikt is, hoe de zelfreinigende werking van fosfor werkt, waar die werking ophoudt en in welke toepassingen wij koper het vaakst solderen.
- 20+ jaar ervaring
- 1000+ projecten afgeleverd
- Staal, RVS en aluminium
Onze aanpak
Waarom koper soldeer anders werkt dan soldeer voor staal
Koper gedraagt zich aan de brander heel anders dan staal. Het geleidt warmte zo goed dat de warmte die u op de naad richt, direct wegvloeit naar de rest van het onderdeel. Een koperen pijp of blok moet dus over een groter gebied worden opgewarmd voordat de verbinding op temperatuur is. Tegelijk vormt koper bij verwarmen snel een donkere oxidelaag, die het soldeer tegenhoudt als er niets aan wordt gedaan.
Koper laat zich bovendien slecht lassen. De hoge warmtegeleiding maakt het lastig om een stabiel smeltbad te krijgen. Daarom is solderen bij koper vaak de aangewezen techniek. Het basismateriaal smelt niet, alleen het soldeer, en de verbinding ontstaat doordat dat soldeer de koperen oppervlakken bevochtigt en de spleet in trekt. Voor het dunvloeiende zilversoldeer dat wij standaard gebruiken, hoort daar volgens de leverancier een spleet van 0,05 tot 0,1 millimeter bij.
Voor koper komen in de praktijk twee soorten hard soldeer in beeld. De eerste is koperfosforsoldeer, dat speciaal bij koper een groot voordeel heeft omdat het zonder flux werkt. De tweede is zilversoldeer, waarvan wij standaard de variant met vijfenvijftig procent zilver gebruiken. Dat heeft van onze soorten de laagste smelttemperatuur en werkt op vrijwel alle combinaties, maar vraagt wel flux. Welke van de twee het wordt, hangt bijna volledig af van het tweede materiaal in de verbinding. Is dat ook koper, dan zijn beide mogelijk. Is het iets anders, dan wordt de keuze snel kleiner.
Waarom Westland Metaalbewerking
De zelfreinigende werking van fosfor in koper soldeer
Wat koperfosforsoldeer bijzonder maakt, is het fosfor dat erin zit, meestal enkele procenten. Tijdens het verwarmen reageert dat fosfor met de zuurstof in het koperoxide op het oppervlak. In algemene termen neemt het fosfor die zuurstof over en vormt het een dunne, glasachtige laag die op het oppervlak drijft. Wat achterblijft, is schoon koper waar het soldeer zich goed aan hecht. Het soldeer doet daarmee zelf het werk dat anders door flux wordt gedaan. Dat noemen wij de zelfreinigende werking.
In de praktijk heeft dat een paar voordelen. U hoeft geen flux aan te brengen, er blijven minder fluxresten achter en het werk gaat bij koper aan koper vlot. Dat betekent niet dat voorbereiding overbodig wordt. De zelfreinigende werking van fosfor ruimt de dunne oxidelaag op die bij verwarmen ontstaat, maar geen olie, vet, verf of oude aanslag. Een onderdeel moet dus nog steeds grondig schoon zijn, zeker als het tweedehands is en ter reparatie binnenkomt. Ook de temperatuur moet kloppen, want te koud vloeit het soldeer niet en te heet verkleurt het koper sterk.
Belangrijk om te weten is dat de zelfreinigende werking specifiek voor koperoxide geldt. Op andere metalen werkt het niet of zelfs averechts. Zodra er messing of brons bij komt, heeft u in het algemeen alsnog flux nodig, omdat de oxiden van zink en tin niet op dezelfde manier worden opgeruimd. Op staal en RVS is koperfosforsoldeer helemaal geen optie. Daar ontstaan brosse fosfiden in de verbinding, die een naad onbetrouwbaar maken. De zelfreinigende werking van fosfor is dus een voordeel met een duidelijke grens.
Specialisme
Koper soldeer voor koper aan messing, brons en RVS
Koper aan koper is de combinatie waar koperfosforsoldeer thuishoort. Beide kanten profiteren van de zelfreinigende werking, en zonder flux blijft de verbinding na afloop relatief schoon. Toch is zilversoldeer ook hier soms de betere keuze, bijvoorbeeld wanneer er later in het onderdeel ook andere metalen worden verbonden en u met één soort soldeer wilt werken. Een lagere smelttemperatuur kan eveneens een reden zijn.
Koper aan messing is een van de verbindingen die wij het vaakst maken. Messing is een legering van koper en zink, en de zinkoxiden vragen om flux. Wij gebruiken hier zilversoldeer met vijfenvijftig procent zilver. De lage smelttemperatuur is bij messing welkom, omdat u zo verder van het smeltpunt van het messing blijft. Voor koper aan brons geldt grotendeels hetzelfde verhaal: flux erbij en zilversoldeer als uitgangspunt.
Koper aan RVS is een combinatie die meer vraagt. Koperfosforsoldeer valt af vanwege de brosse fosfiden aan de RVS-kant. Zilversoldeer met een flux die de oxidehuid van RVS aankan, is dan de weg. Het verschil in warmtegeleiding maakt het extra lastig. Het koper voert warmte snel af, terwijl RVS de warmte juist op één plek vasthoudt. Wie de brander verkeerd richt, heeft een hete RVS-kant en een koude koperkant, en het soldeer vloeit altijd naar de warme kant. De temperatuur lezen wij af aan de flux: eerst wit, dan smelten, dan donker, en pas dan een druppeltje soldeer. Trekt dat de naad in, dan klopt het.
Werkwijze
Koper soldeer in warmtewisselaars en leidingsystemen
De meeste koperen onderdelen die wij solderen, hebben met warmte te maken. Denk aan warmtewisselaars en andere onderdelen waar een vloeistof of gas doorheen gaat die verwarmd of gekoeld moet worden. Koper is daarvoor een logisch materiaal, juist vanwege die uitstekende warmtegeleiding die het solderen lastiger maakt. Een verbinding in zo’n onderdeel moet dicht zijn en blijven, ook bij temperatuurwisselingen, en daarom kiezen wij daar voor hard soldeer.
Een voorbeeld uit de praktijk is een vaste klant in Limburg die ons maandelijks ongeveer vijftig kleine warmtewisselaars opstuurt. Het gaat om een messing blokje met twee RVS-pijpjes erin gesoldeerd, dus geen puur koper, maar het laat goed zien hoe de keuze voor soldeer afhangt van de combinatie. Bij leidingsystemen van koper aan koper kan koperfosforsoldeer uitstekend werken, terwijl een aansluiting op een messing of RVS-deel om zilversoldeer met flux vraagt.
Wel een duidelijke afbakening. Installatiewerk in woningen, zoals koperen water- en cv-leidingen en gasleidingen in huis, is installateurswerk en doen wij niet. Ook koelinstallaties en airco’s met koudemiddelen vallen buiten ons werk, omdat daarvoor een STEK-certificaat nodig is dat wij niet hebben. Voor die klussen verwijzen wij u door. Wat wij wel doen, zijn losse onderdelen en leidingdelen in de werkplaats. U kunt ze opsturen, brengen of laten ophalen. Standaard controleren wij een naad visueel, en voor systemen waar geen lekkage acceptabel is, voeren wij op verzoek een druktest uit.
Lees ook: Hardsolderen koper en Koper solderen.
Diensten
Metaalbewerking van ontwerp tot montage
Wij bewerken staal, RVS en aluminium, en daarnaast regelmatig koper, messing en kunststoffen. Bekijk hieronder een greep uit onze diensten.
Ervaringen
Wat klanten over ons zeggen
-
Westland Metaalbewerking is een echte aanrader! Of het nu gaat om complexe constructies of eenvoudige onderdelen, zij weten alles vakkundig en nauwkeurig te realiseren.
Jesse Olsthoorn
Wij werken al jaren samen met Mike Zwinkels en zijn team van Westland Metaalbewerking voor diverse projecten, zowel grote als kleine. En keer op keer bewijst dit bedrijf een... lees meer
Sebastiaan Zwinkels
-
Zeer tevreden met onze proffesionele , industriele keuken , speciaal voor het vervaardigen van massage olie en balsems!Super bedankt voor jullie meedenken en service !! Toco Tholin BV Naaldwijk.
Ciska Bosman Van Riet
Mike denkt met je mee en levert maatwerk. Hij is heel inventief en creatief en oplossingsgericht!
Dorine Visser
-
Goed bedrijf! Helpt je snel en is geen klus te gek. Zeker aan te raden
Nick vd Kleij
Beste peer die Mike, denkt met je mee en staat snel voor je klaar. Man met 2 rechterhanden.
Stefan Boelie
-
Had even een snelle spoedklus en kon direct langskomen. Mooi werk afgeleverd en een meer dan schappelijke prijs !
Rick Buddingh
Super fijn service. Mooi maatwerk en creatief met het zoeken naar oplossingen. Aanrader.
Renske
FAQ
Veelgestelde vragen over koper soldeer
Welk soldeer is het meest geschikt voor koper?
Dat hangt af van waar het koper aan vast moet. Voor koper aan koper is koperfosforsoldeer een goede keuze. Het fosfor ruimt tijdens het verwarmen zelf het koperoxide op, zodat er geen flux nodig is. Voor koper aan messing, brons of RVS gebruiken wij zilversoldeer met vijfenvijftig procent zilver, in combinatie met flux. Dat soldeer heeft een lage smelttemperatuur en werkt op vrijwel alle combinaties die wij solderen. Zacht soldeer wordt voor koper ook gebruikt, maar vooral bij licht belast werk. Voor onderdelen waar vloeistof of gas onder wisselende temperaturen doorheen gaat, kiezen wij voor hard soldeer. Twijfelt u, stuur ons dan een tekening of foto.
Waarom heeft koperfosforsoldeer op koper geen flux nodig?
Dat komt door de zelfreinigende werking van fosfor. Wanneer koper wordt verwarmd, ontstaat er een oxidelaag op het oppervlak. Het fosfor in het soldeer reageert met de zuurstof uit dat koperoxide en vormt een dunne, glasachtige laag die op het oppervlak drijft. Wat overblijft, is schoon koper waar het soldeer goed op hecht. Het soldeer vervult zo zelf de rol van flux. Dat werkt specifiek bij koper. Vuil als olie, vet of verf wordt er niet mee verwijderd, dus het onderdeel moet vooraf nog steeds grondig schoon zijn. Ook na het solderen maken wij het onderdeel schoon, want er blijft altijd iets van die laag achter.
Werkt koperfosforsoldeer zonder flux ook op messing?
In het algemeen niet goed. Messing is een legering van koper en zink, en de zinkoxiden die bij verwarmen ontstaan, worden niet op dezelfde manier door fosfor opgeruimd als koperoxide. Wie op messing zonder flux soldeert, loopt het risico dat het soldeer niet goed bevochtigt en de naad niet dicht wordt. Voor messing gebruiken wij daarom zilversoldeer met vijfenvijftig procent zilver, samen met flux. De lage smelttemperatuur van dat soldeer is bij messing extra prettig, omdat u verder van het smeltpunt van het messing vandaan blijft. Voor brons geldt grotendeels hetzelfde. De zelfreinigende werking van fosfor is echt een eigenschap voor koper aan koper.
Waarom is koperfosforsoldeer niet geschikt voor staal en RVS?
Omdat het fosfor in het soldeer met het ijzer en nikkel in staal en RVS reageert. Daarbij ontstaan fosfiden, harde maar brosse verbindingen aan het grensvlak. Een naad kan er na het solderen prima uitzien, maar onder trillingen, temperatuurwisselingen of mechanische belasting kan hij scheuren. Juist bij onderdelen waar vloeistof of gas doorheen gaat, is dat een risico dat u niet wilt nemen. Wij gebruiken koperfosforsoldeer daarom nooit op staal of RVS. Voor die materialen werken wij met zilversoldeer en een geschikte flux. Bij koper aan RVS geldt dus hetzelfde: zodra er RVS in de verbinding zit, valt koperfosforsoldeer af, ook al is de andere kant koper.
Kan koper aan RVS gesoldeerd worden?
Ja, koper aan RVS is een van de combinaties die wij regelmatig solderen. Lassen is bij deze combinatie geen goede optie, omdat koper zich slecht laat lassen. Wij gebruiken zilversoldeer met vijfenvijftig procent zilver en een flux die de oxidehuid van RVS aankan. Koperfosforsoldeer is hier niet geschikt, omdat aan de RVS-kant brosse fosfiden ontstaan. De uitdaging zit vooral in de warmteverdeling. Koper voert warmte snel af, RVS houdt de warmte juist vast. Wie niet oplet, heeft een hete RVS-kant en een koude koperkant. Wij warmen daarom gelijkmatig op en lezen de temperatuur af aan de flux, voordat het soldeer erbij komt.
Waarom wordt koper meestal gesoldeerd en niet gelast?
Koper laat zich slecht lassen, vooral door de hoge warmtegeleiding. De warmte die u op één plek inbrengt, vloeit direct weg naar de rest van het werkstuk, waardoor het lastig is een stabiel smeltbad te krijgen. Bij solderen hoeft het koper zelf niet te smelten, alleen het soldeer. Dat maakt het proces beter beheersbaar en vraagt minder warmte dan lassen. Bovendien kunt u met soldeer koper verbinden met andere metalen, zoals messing, brons en RVS, zonder dat die metalen samen een goede smelt hoeven te vormen. Voor koperen onderdelen van warmtewisselaars en leidingsystemen is hardsolderen daarom vaak de meest logische techniek, zeker bij kleinere series.
Soldeert u ook koperen waterleidingen in woningen?
Nee. Installatiewerk in woningen, zoals water- en cv-leidingen en dus ook gasleidingen in huis, is werk voor een installateur. Dat doen wij niet. Hetzelfde geldt voor koelinstallaties en airco’s met koudemiddelen, omdat daarvoor een STEK-certificaat nodig is dat wij niet hebben. Voor zulke klussen verwijzen wij u door. Wat wij wel doen, is koperen onderdelen en leidingdelen solderen in onze werkplaats, bijvoorbeeld voor warmtewisselaars, machines of andere systemen waar een vloeistof of gas doorheen gaat. U kunt onderdelen uit heel Nederland opsturen, brengen of laten ophalen, en in overleg is werken op locatie ook mogelijk, zolang het geen installatiewerk in woningen betreft.
Hoe wordt gecontroleerd of een gesoldeerde koperverbinding dicht is?
Standaard beoordelen wij elke gesoldeerde koperverbinding visueel. Een naad waar het soldeer zichtbaar netjes rondom is doorgevloeid, is dicht. Dat kunnen wij alleen goed zien als het onderdeel na het solderen is schoongemaakt en de resten zijn verwijderd, en dat doen wij daarom altijd. Voor systemen waar geen enkele lekkage acceptabel is, voeren wij op verzoek een druktest uit. Het onderdeel wordt dan afgedopt, er wordt druk op gezet en daarna controleren wij op lekkage. Die druktest is niet standaard, maar u kunt hem bij uw aanvraag aangeven. Lascertificaten hebben wij niet, dus eisen die daarop gebaseerd zijn, kunnen wij niet aantonen.
Contact
Heeft u een project in gedachten? Wij denken graag met u mee.
Neem vrijblijvend contact op voor advies of een offerte op maat.