Westland Metaalbewerking
Lassen van aluminium
Lassen van aluminium met oog voor vervorming, zodat uw onderdeel na de las nog past
Bij het lassen van aluminium is een sterke naad maar de helft van het verhaal, want een onderdeel dat krom is getrokken past vaak niet meer waar het moet passen. Aluminium zet bij verwarmen ongeveer twee keer zo veel uit als staal en krimpt bij het afkoelen weer terug. Die beweging laat sporen na in de vorm van scheluwe frames, bolle platen en boringen die niet meer in lijn liggen. Op deze pagina gaan wij niet in op de lastechniek zelf, maar op vervorming en maatvastheid. U leest waarom aluminium zo reageert, wat er in het algemeen aan te doen is en welke keuzes in het ontwerp het verschil maken. Wij werken al ruim twintig jaar in de metaalbewerking en combineren lassen met draaien, frezen en boren, zodat een gelast onderdeel waar nodig ook op maat kan worden nabewerkt.
- 20+ jaar ervaring
- 1000+ projecten afgeleverd
- Staal, RVS en aluminium
Onze aanpak
Waarom lassen van aluminium tot vervorming leidt
Vervorming bij het lassen van aluminium begint met uitzetting. Rond de lasboog wordt het materiaal plaatselijk zeer heet, terwijl het een paar centimeter verderop nog koud is. Het hete deel wil uitzetten, maar het koude materiaal eromheen houdt het tegen. Tijdens het afkoelen krimpt de las en de zone ernaast weer, en die krimp trekt aan het werkstuk. Omdat aluminium ongeveer twee keer zo sterk uitzet als staal, zijn die krachten en verplaatsingen bij aluminium duidelijk groter.
De hoge warmtegeleiding speelt ook een rol. De warmte verspreidt zich snel over een groot deel van het werkstuk, zodat niet alleen de naad maar ook de omgeving meebeweegt. Bij het lassen van aluminium moet bovendien vaak met veel stroom worden gewerkt om het smeltbad op gang te krijgen, wat de totale warmte-inbreng verhoogt. Hoe meer warmte er in een werkstuk gaat, hoe meer vervorming er in het algemeen te verwachten is.
Welke vorm die vervorming aanneemt, hangt af van de constructie. Een hoeklas trekt twee delen naar elkaar toe, zodat een haakse verbinding na het lassen niet meer precies negentig graden is. Een lange naad op een dunne plaat geeft golven of een bolling. Een frame dat aan één kant wordt afgelast, draait scheef. Het is geen teken van slecht laswerk dat dit gebeurt, want het is natuurkunde. Het vakmanschap zit erin om te voorspellen waar het materiaal heen wil en daar rekening mee te houden.
Waarom Westland Metaalbewerking
Vervorming beperken bij het lassen van aluminium
Vervorming bij het lassen van aluminium is niet volledig te voorkomen, maar wel flink te beperken. Het eerste middel is de warmte-inbreng zo laag houden als de las toelaat. Dat betekent niet meer naadlengte en niet dikkere lassen dan de constructie nodig heeft. Een las die twee keer zo groot is als nodig, geeft niet alleen meer werk, maar ook meer krimp. Wij werken daarom precies waar het nodig is en niet waar het niet nodig is.
Het tweede middel is de volgorde. Door eerst op meerdere plekken te hechten, ligt de vorm vast voordat de echte naden worden gelegd. Door daarna afwisselend aan tegenoverliggende kanten te lassen, trekken de krimpkrachten elkaar deels op. Bij lange naden wordt in het algemeen in kortere stukken gewerkt, soms in tegengestelde richting, zodat de warmte zich niet op één plek ophoopt. Het werkstuk goed vastzetten tijdens het lassen helpt ook, al brengt stijf inklemmen bij aluminium weer spanningen in de naad.
Een derde, minder bekende methode is voorspannen of vooraf een kleine afwijking aanbrengen. Wie weet dat een hoeklas twee delen een paar graden naar elkaar toe trekt, kan ze vooraf een paar graden verder open zetten. Na het afkoelen komen ze dan dichter bij haaks uit. Dat vraagt ervaring, want elke combinatie van dikte, naadvorm en legering reageert net iets anders. Wij werken conventioneel en beoordelen per werkstuk welke aanpak past, in plaats van alles volgens één vast programma te lassen.
Specialisme
Maatvastheid bij lassen van aluminium begint in het ontwerp
Maatvastheid bij het lassen van aluminium wordt voor een groot deel al op de tekentafel bepaald. Een constructie met naden aan beide kanten van een neutrale lijn vervormt minder dan een ontwerp waarbij alle lassen aan één zijde zitten. Symmetrie is dus een van de eenvoudigste manieren om scheeftrekken te beperken. Ook het aantal naden telt: een deel dat gebogen of gewalst wordt in plaats van uit losse stukken gelast, heeft minder lassen en dus minder krimp.
Daar zit voor ons een praktisch voordeel. Wij buigen zelf, en sinds kort kunnen wij ook plaatwalsen en rondwalsen. Een ronde mantel of een gebogen strip hoeft daardoor niet uit segmenten te worden opgebouwd. Bij het ontwerpen van aluminium onderdelen loont het om vroeg te overleggen welke vormen beter gebogen of gewalst kunnen worden en waar een las echt nodig is. Wij denken graag mee over ontwerp en constructie, liefst voordat de tekening definitief is.
Tot slot is het verstandig om bij het ontwerp realistisch te zijn over toleranties. Niet elke maat op een gelast aluminium onderdeel is even belangrijk. Een aansluitvlak of een boring waar een as doorheen moet, vraagt om nauwe toleranties, terwijl de buitenmaat van een beschermkap veel minder kritisch is. Door op de tekening aan te geven welke maten er echt toe doen, kunnen wij de lasvolgorde en eventuele nabewerking daarop afstemmen. Dat voorkomt dat u betaalt voor precisie op plekken waar niemand die nodig heeft.
Werkwijze
Lassen van aluminium en daarna nabewerken tot op maat
Soms is de slimste manier om maatvast te werken bij het lassen van aluminium: eerst lassen en daarna op maat bewerken. Wanneer een onderdeel een nauwkeurig vlak, een passende boring of een draad moet hebben, kan het verstandig zijn om die pas na het lassen aan te brengen. De vervorming van het lassen is dan al gebeurd, en de kritische maten worden in het uiteindelijke werkstuk gezet. Wij kunnen dat zelf doen, want naast lassen draaien, frezen, boren, kotteren, ruimen en tappen wij ook.
Dat vraagt wel om een ontwerp met voldoende materiaal op de plekken die later worden bewerkt. Een flens die na het lassen vlak gefreesd moet worden, heeft wat extra dikte nodig. Een boring die na het lassen gekotterd wordt, begint in het algemeen als een kleiner gat of als massief materiaal. Houd er ook rekening mee dat bewerken na het lassen extra tijd kost, en dus extra geld. Voor een beugel die met wat speling wordt gemonteerd, is het meestal niet nodig.
Een eerlijk voorbehoud: kleine vervorming is bij gelast aluminium nooit volledig uit te sluiten, en rechtzetten achteraf is bij aluminium beperkt mogelijk. Daarom kijken wij liever vooraf met u naar de tekening dan achteraf naar een probleem. Stuur uw tekening, bij voorkeur als pdf, en geef aan welke maten kritisch zijn. Dan stellen wij voor welke delen gelast, gebogen en nabewerkt worden, en wat dat betekent voor de prijs en de planning.
Lees ook: Aluminium lassen en Aluminium laten lassen.
Diensten
Metaalbewerking van ontwerp tot montage
Wij bewerken staal, RVS en aluminium, en daarnaast regelmatig koper, messing en kunststoffen. Bekijk hieronder een greep uit onze diensten.
Ervaringen
Wat klanten over ons zeggen
-
Westland Metaalbewerking is een echte aanrader! Of het nu gaat om complexe constructies of eenvoudige onderdelen, zij weten alles vakkundig en nauwkeurig te realiseren.
Jesse Olsthoorn
Wij werken al jaren samen met Mike Zwinkels en zijn team van Westland Metaalbewerking voor diverse projecten, zowel grote als kleine. En keer op keer bewijst dit bedrijf een... lees meer
Sebastiaan Zwinkels
-
Zeer tevreden met onze proffesionele , industriele keuken , speciaal voor het vervaardigen van massage olie en balsems!Super bedankt voor jullie meedenken en service !! Toco Tholin BV Naaldwijk.
Ciska Bosman Van Riet
Mike denkt met je mee en levert maatwerk. Hij is heel inventief en creatief en oplossingsgericht!
Dorine Visser
-
Goed bedrijf! Helpt je snel en is geen klus te gek. Zeker aan te raden
Nick vd Kleij
Beste peer die Mike, denkt met je mee en staat snel voor je klaar. Man met 2 rechterhanden.
Stefan Boelie
-
Had even een snelle spoedklus en kon direct langskomen. Mooi werk afgeleverd en een meer dan schappelijke prijs !
Rick Buddingh
Super fijn service. Mooi maatwerk en creatief met het zoeken naar oplossingen. Aanrader.
Renske
FAQ
Veelgestelde vragen over lassen van aluminium
Hoeveel krimpt aluminium bij het lassen?
Dat is niet in één getal te vangen, omdat de krimp afhangt van de naadvorm, de dikte, de lasgrootte en hoe het werkstuk is vastgezet. Wat wel vaststaat, is dat aluminium ongeveer twee keer zo sterk uitzet en krimpt als staal. Bij een gelijke warmte-inbreng is de vervorming bij aluminium dus in het algemeen groter. Een hoeklas trekt twee delen een paar graden naar elkaar toe. Een lange naad op dunne plaat kan golven of een bolling geven. Bij een frame kan de totale lengte na het lassen merkbaar korter zijn. Door ervaring weten lassers ongeveer waar het materiaal heen wil. Daar houden wij bij de voorbereiding rekening mee.
Is kromgetrokken aluminium na het lassen weer recht te krijgen?
Gedeeltelijk. Een kleine afwijking aan een robuust onderdeel is soms mechanisch terug te buigen. Bij aluminium is dat wel beperkter dan bij staal. Het materiaal rond de las kan zachter zijn geworden, en herhaald buigen kan tot scheurtjes leiden, vooral bij hardere legeringen. Plaatselijk verwarmen om te richten, wat bij staal vaak wordt gedaan, is bij aluminium lastig, omdat het materiaal geen gloeikleur geeft en de sterkte door de warmte verder kan afnemen. Daarom is het verstandiger om vervorming vooraf te beperken dan achteraf te corrigeren. Is een onderdeel al krom, stuur dan foto’s. Dan beoordelen wij eerlijk wat nog haalbaar is.
Welke toleranties zijn haalbaar bij het lassen van aluminium?
Dat hangt sterk af van het onderdeel. De grootte, de materiaaldikte, het aantal naden en de vorm bepalen samen hoe nauwkeurig een gelast aluminium werkstuk uitkomt. Een klein, compact deel blijft in het algemeen beter op maat dan een lang frame met veel lassen. Wij noemen daarom liever geen standaardtolerantie die voor alles zou gelden. Heeft u maten die echt kritisch zijn, zet die dan duidelijk op de tekening. Dan kunnen wij beoordelen of ze direct na het lassen haalbaar zijn. Is dat niet zo, dan kan het deel na het lassen gefreesd, geboord of gekotterd worden. Dat bespreken wij vooraf, zodat de offerte klopt.
Trekt dun aluminium sneller krom bij lassen dan dik aluminium?
Ja, in het algemeen wel. Dunne plaat heeft weinig stijfheid, zodat de krimpkrachten van een las het materiaal gemakkelijk laten golven of bol laten trekken. Dik aluminium is stijver en houdt beter zijn vorm, al is de krimp in de las zelf daar niet kleiner. Bij dik materiaal gaat er vaak meer warmte in, wat weer andere vervorming kan geven, zoals scheeftrekken van een heel frame. Dunne vlakke plaat blijft een aandachtspunt. Een kleinere las, korte naden met pauzes en een goede hechtvolgorde helpen. Soms is het ook slim om een zet of een ribbel in de plaat te buigen, want dat maakt de plaat stijver.
Helpt hechten tegen vervorming bij het lassen van aluminium?
Ja, hechten is een van de eenvoudigste en meest effectieve manieren om vervorming te beperken. Een hechtlas is een korte, kleine las die de delen op hun plek fixeert voordat de volledige naad wordt gelegd. Door de hechtingen gelijkmatig te verdelen, ligt de vorm vast en kan het materiaal minder ver weglopen. De volgorde van hechten telt ook: beginnen in het midden en naar buiten werken geeft meestal minder spanning dan aan één kant starten. Bij aluminium moeten hechtingen wel goed doorgelast zijn. Een te koude hechting kan scheuren als de naad ernaast krimpt. Na het hechten controleren wij de maten voordat wij verder lassen.
Is TIG of MIG beter voor de maatvastheid bij lassen van aluminium?
Beide processen kunnen een maatvast resultaat opleveren, maar ze werken anders. Bij TIG is de warmte heel precies te doseren en kan de lasser rustig bijsturen. Bij dunne plaat en kleine onderdelen geeft dat vaak minder vervorming. MIG is sneller en brengt in korte tijd veel materiaal aan. Omdat de naad sneller klaar is, kan de totale warmte in een werkstuk bij lange naden juist beperkt blijven. Welke methode het beste past, hangt dus af van de dikte, de lengte van de naden en de vorm. Wij lassen met TIG en MIG en kiezen per werkstuk. TIG is onze specialiteit, maar wij gebruiken het niet uit gewoonte als MIG beter uitkomt.
Moeten gaten en boringen voor of na het lassen van aluminium worden gemaakt?
Voor gaten die ruim mogen zijn, maakt het weinig uit. Die kunnen vooraf worden aangebracht, wat vaak eenvoudiger is omdat losse delen makkelijker op de machine passen. Voor boringen die nauwkeurig moeten passen of precies in lijn moeten liggen, is na het lassen meestal beter. De vervorming van het lassen kan de positie van een boring een fractie verschuiven of een rond gat licht ovaal trekken. Door na het lassen te boren, te kotteren of te ruimen, komen de maten in het uiteindelijke werkstuk goed. Wij doen die bewerkingen zelf in onze werkplaats. Geef op uw tekening aan welke gaten kritisch zijn, dan plannen wij de volgorde daarop.
Hoe geef ik de belangrijke maten door voor het lassen van aluminium?
De beste manier is een tekening met afmetingen, meestal als pdf, waarop de kritische maten duidelijk zijn aangegeven. Denk aan maten tussen boringen, de haaksheid van een aansluiting of de vlakheid van een montagevlak. Vermeld ook welke maten minder belangrijk zijn. Dat klinkt vreemd, maar het helpt ons om de aandacht te leggen waar die nodig is. Vertel daarnaast hoe het onderdeel wordt gemonteerd en waar het aan vast komt. Heeft u geen tekening, dan werken foto’s met maten of een voorbeeldonderdeel ook. Wij vragen door waar iets onduidelijk is. Zo voorkomen wij dat een gelast deel mooi is maar niet past.
Contact
Heeft u een project in gedachten? Wij denken graag met u mee.
Neem vrijblijvend contact op voor advies of een offerte op maat.