Westland Metaalbewerking
Hardsoldeer staven
Hardsoldeer staven in de juiste vorm maken het verschil tussen een naad die netjes vloeit en een naad die u opnieuw moet doen
Hardsoldeer staven lijken op het eerste gezicht allemaal op elkaar, maar de vorm van de staaf en de vraag of er een fluxmantel omheen zit, bepalen hoe u ermee werkt. Wij hardsolderen al ongeveer acht jaar met een brander op propaan en zuurstof, en merken dat klanten vaak vragen stellen over precies dat verschil. Waarom de ene staaf blank is en de andere een gekleurde laag heeft, wanneer losse flux handiger is en welke staaf bij welke materiaalcombinatie past. Op deze pagina leggen wij de vormen en toepassingen van hardsoldeer staven uit als algemene vakkennis, aangevuld met onze eigen ervaring aan de brander. Wat wij niet doen, is u vertellen welk merk of welke uitvoering u moet kopen. Daarvoor verschilt het per leverancier te veel. Wel ziet u na het lezen welke keuzes er achter een goede soldeerverbinding zitten.
- 20+ jaar ervaring
- 1000+ projecten afgeleverd
- Staal, RVS en aluminium
Onze aanpak
Welke vormen hardsoldeer staven er zijn
Hardsoldeer staven worden in verschillende vormen geleverd, en elke vorm heeft een reden. De bekendste is de ronde staaf, een recht stuk soldeerlegering van enkele tientallen centimeters lang. Die laat zich goed met de hand aan een naad houden en is handig bij losse reparaties, omdat u precies kunt bepalen waar het soldeer terechtkomt. Daarnaast bestaan platte staven of strips. Die hebben meer oppervlak per gewicht en smelten daardoor sneller af, wat bij sommige soldeerders de voorkeur heeft voor bredere naden.
Behalve staven bestaat hardsoldeer in de handel ook als draad op rol, als voorgevormde ringen en als pasta. Die vormen zijn in het algemeen vooral interessant bij grotere series, waar het soldeer al voor het verwarmen op de naad wordt gelegd. Voor handwerk aan de brander blijft de staaf de meest gebruikte vorm, omdat de soldeerder daarmee tijdens het verwarmen kan bijsturen.
Verder verschillen hardsoldeer staven in dikte. Een dunnere staaf geeft meer controle bij kleine naden, zoals een pijpje in een blokje, omdat er per keer minder soldeer afsmelt. Een dikkere staaf is handiger als er over een langere naad meer soldeer nodig is. Welke dikte prettig werkt, is deels ook persoonlijke voorkeur en ervaring. Wat bij alle vormen gelijk blijft, is dat het soldeer smelt door de warmte van het werkstuk en niet door de vlam zelf. De staaf wordt dus aan de verwarmde naad gehouden, niet in de vlam gestoken.
Waarom Westland Metaalbewerking
Hardsoldeer staven zonder fluxmantel en losse flux
Hardsoldeer staven zonder fluxmantel worden ook wel blanke staven genoemd. Het is puur soldeerlegering, zonder laag eromheen. De flux die nodig is om oxide op te lossen en het soldeer te laten vloeien, brengt de soldeerder dan apart aan, meestal als pasta of poeder op de naad, of door de warme staaf in een potje flux te dopen. Het voordeel is controle: u bepaalt zelf hoeveel flux er waar zit, en dat is prettig bij onderdelen met een ingewikkelde vorm of een naad die aan de binnenkant goed bevochtigd moet zijn.
Flux is bovendien meer dan een hulpmiddel tegen oxide. Tijdens het verwarmen wordt flux eerst wit, smelt dan en wordt donker. Wij gebruiken dat verloop om de temperatuur te beoordelen, want wij meten niet met apparatuur maar werken op gevoel en ervaring. Pas als de flux donker wordt, leggen wij een druppeltje soldeer op. Blijft dat een bolletje, dan is het te koud. Zakt het in en trekt het de naad in, dan klopt het.
Er is ook een groep hardsoldeer staven die op sommige materialen zonder flux werkt. Koperfosforsoldeer is daarvan het bekendste voorbeeld: op koper ruimt de fosfor zelf het oxide op, zodat losse flux niet nodig is. Dat maakt het voor koper op koper praktisch. Op staal en RVS is koperfosforsoldeer echter niet geschikt, omdat daar brosse fosfiden ontstaan. Zodra messing, brons of RVS meedoet, is flux dus weer nodig, los of in een mantel.
Specialisme
Hardsoldeer staven met fluxmantel: gemak en beperkingen
Hardsoldeer staven met fluxmantel hebben een laag flux die al om de staaf zit. Die laag is vaak gekleurd, zodat verschillende soorten van elkaar te onderscheiden zijn. Het idee is eenvoudig: bij het aanvoeren van het soldeer komt er automatisch flux mee, zodat de soldeerder niet steeds hoeft te wisselen tussen fluxpot en naad. Voor losse klussen, montagewerk of reparaties op locatie wordt dat in het algemeen als handig ervaren.
Toch heeft de mantel ook beperkingen. De flux komt pas vrij op het moment dat de staaf de naad raakt, terwijl flux juist tijdens het opwarmen al zijn werk moet doen. Bij een groot of zwaar werkstuk dat lang voorverwarmd moet worden, kan het oppervlak intussen al oxideren. Daarom wordt bij zulke onderdelen vaak toch extra flux vooraf aangebracht. Ook is de hoeveelheid flux per stuk staaf vast, wat bij een lange naad te weinig en bij een klein pijpje juist te veel kan zijn.
Verder is de mantel kwetsbaar. Bij buigen, vallen of vochtige opslag kan hij barsten of loslaten, en dan heeft dat deel van de staaf geen flux meer. Beklede staven zijn in de regel ook duurder per gewichtseenheid, omdat er flux in zit die u meebetaalt. Of een mantel de moeite waard is, hangt dus af van het werk. Bij een serie identieke, kleine verbindingen is de voorspelbaarheid prettig. Bij afwijkende vormen of veel massa geeft losse flux vaak meer grip op het resultaat.
Werkwijze
Welke hardsoldeer staven passen bij welke toepassing
Welke hardsoldeer staven bij een toepassing passen, begint bij de materialen. Wij verbinden het vaakst messing met koper, messing met RVS, koper met RVS en koper met koper, en daarnaast brons met die drie. Voor die combinaties is zilversoldeer met vijfenvijftig procent zilver onze standaard. Het heeft de laagste smelttemperatuur van onze soorten, zodat wij minder warmte hoeven in te brengen en verder van het smeltpunt van het basismateriaal blijven. Er bestaat ook zilversoldeer met vijfenveertig procent zilver. Voor koper op koper kan koperfosforsoldeer uitkomen, voor staal en RVS nooit.
De tweede vraag is de spleet. Dunvloeiend zilversoldeer is volgens onze leverancier bedoeld voor een spleet van 0,05 tot 0,1 millimeter. Past een staaf van dat soldeer niet bij de pasvorm, omdat de delen verder uit elkaar zitten, dan vult het de naad niet netjes. Dan is een andere soort nodig, en dat heeft niets met de vorm van de staaf te maken maar met de legering.
De derde vraag is het soort werk. Bij zichtwerk, zoals een messing frame dat wij voor een restaurant maakten, wilt u een strakke naad zonder overtollig soldeer, en dan telt vooral de controle over de dosering. Bij reparaties aan tweedehands onderdelen, zoals een afgebroken kroonluchteronderdeel, is grondig schoonmaken minstens zo belangrijk als de keuze van de staaf. En bij warmtewisselaars, waar vloeistof of gas doorheen gaat, draait alles om een naad die rondom gevuld en dicht is. De vorm van de staaf is dan een hulpmiddel, het vakmanschap zit in de warmte.
Lees ook: Zilversoldeer kopen.
Diensten
Metaalbewerking van ontwerp tot montage
Wij bewerken staal, RVS en aluminium, en daarnaast regelmatig koper, messing en kunststoffen. Bekijk hieronder een greep uit onze diensten.
Ervaringen
Wat klanten over ons zeggen
-
Westland Metaalbewerking is een echte aanrader! Of het nu gaat om complexe constructies of eenvoudige onderdelen, zij weten alles vakkundig en nauwkeurig te realiseren.
Jesse Olsthoorn
Wij werken al jaren samen met Mike Zwinkels en zijn team van Westland Metaalbewerking voor diverse projecten, zowel grote als kleine. En keer op keer bewijst dit bedrijf een... lees meer
Sebastiaan Zwinkels
-
Zeer tevreden met onze proffesionele , industriele keuken , speciaal voor het vervaardigen van massage olie en balsems!Super bedankt voor jullie meedenken en service !! Toco Tholin BV Naaldwijk.
Ciska Bosman Van Riet
Mike denkt met je mee en levert maatwerk. Hij is heel inventief en creatief en oplossingsgericht!
Dorine Visser
-
Goed bedrijf! Helpt je snel en is geen klus te gek. Zeker aan te raden
Nick vd Kleij
Beste peer die Mike, denkt met je mee en staat snel voor je klaar. Man met 2 rechterhanden.
Stefan Boelie
-
Had even een snelle spoedklus en kon direct langskomen. Mooi werk afgeleverd en een meer dan schappelijke prijs !
Rick Buddingh
Super fijn service. Mooi maatwerk en creatief met het zoeken naar oplossingen. Aanrader.
Renske
FAQ
Veelgestelde vragen over hardsoldeer staven
Wat is het verschil tussen blanke en beklede hardsoldeer staven?
Blanke hardsoldeer staven bestaan alleen uit soldeerlegering. Beklede staven hebben daarnaast een mantel van flux, die vaak gekleurd is. Bij blanke staven brengt de soldeerder de flux apart aan, bijvoorbeeld als pasta op de naad of door de warme staaf in flux te dopen. Bij beklede staven komt de flux mee zodra de staaf de naad raakt. Dat scheelt handelingen, maar geeft minder vrijheid in de hoeveelheid flux. Blanke staven zonder flux kunnen alleen in specifieke gevallen, zoals koperfosforsoldeer op koper. Voor messing, brons en RVS is flux altijd nodig. Welke uitvoering prettiger werkt, hangt af van het werkstuk en van de ervaring van de soldeerder.
Kan een fluxmantel losse flux helemaal vervangen?
Niet altijd. Een fluxmantel levert flux op het moment dat u soldeer aanvoert, maar flux moet het oppervlak juist tijdens het opwarmen al beschermen. Bij kleine onderdelen die snel op temperatuur zijn, is dat meestal geen probleem. Bij zware delen die lang voorverwarmd worden, kan het oppervlak intussen oxideren, en dan loopt het soldeer minder goed. In zulke gevallen wordt vaak toch vooraf extra flux aangebracht. Ook bij naden aan de binnenkant van een onderdeel, waar de mantel niet goed bij komt, is losse flux handiger. Een mantel is dus een gemak, geen vervanging voor inzicht. Wat telt, is dat de hele naad op het juiste moment bevochtigd is.
Waarom breekt de mantel van een hardsoldeer staaf soms af?
Een fluxmantel is in het algemeen vrij bros. Wordt een staaf gebogen, laat iemand hem vallen of wordt hij in een vochtige ruimte bewaard, dan kan de mantel barsten of in stukjes loslaten. Het deel van de staaf zonder mantel heeft dan geen flux meer, en daar vloeit het soldeer minder goed. Ook te veel warmte direct op de staaf kan de mantel te vroeg laten afsmelten. Daarom houdt een soldeerder de staaf aan de verwarmde naad en niet in de vlam. Het soldeer hoort te smelten door de warmte van het werkstuk. Wie beklede staven gebruikt, doet er goed aan ze recht en droog te bewaren. Een beschadigd stuk kan eventueel met losse flux nog gebruikt worden.
Zijn platte hardsoldeer staven beter dan ronde?
Niet per definitie. Platte staven of strips hebben meer oppervlak per gewicht en smelten daardoor sneller af. Dat kan prettig zijn bij bredere naden waar in korte tijd meer soldeer nodig is. Ronde staven geven vaak juist meer controle bij kleine verbindingen, zoals een pijpje in een blokje, omdat ze gelijkmatiger afsmelten. Het is dus een kwestie van toepassing en voorkeur. Belangrijker dan de vorm is de legering, want die bepaalt de smelttemperatuur, het vloeigedrag en voor welke spleet het soldeer geschikt is. Ook de temperatuur van het werkstuk weegt zwaarder dan de vorm van de staaf. Een platte staaf op een te koud werkstuk geeft net zo goed bolletjes.
Welke hardsoldeer staven zijn geschikt voor RVS?
Voor RVS zijn hardsoldeer staven van zilversoldeer met flux de gangbare keuze. Wij gebruiken standaard zilversoldeer met vijfenvijftig procent zilver, ook voor combinaties als messing met RVS en koper met RVS. Koperfosforsoldeer is voor RVS niet geschikt, omdat daar brosse fosfiden ontstaan en de verbinding onbetrouwbaar wordt. RVS heeft een taaie oxidelaag, dus goede flux en een schone naad zijn belangrijk. Let ook op de spleet: het dunvloeiende zilversoldeer vraagt 0,05 tot 0,1 millimeter. Is RVS erg dun, dan kan lassen soms beter zijn. Wij TIG-lassen dunwandig RVS tot 0,5 millimeter en hebben werk dat eerst gesoldeerd zou worden, al eens met beter resultaat gelast.
Kun je met hardsoldeer staven een grote spleet dichtmaken?
Met het dunvloeiende zilversoldeer lukt dat niet goed. Dat soldeer is volgens onze leverancier bedoeld voor een spleet van 0,05 tot 0,1 millimeter, dus maximaal ongeveer een tiende millimeter. Het werkt door capillaire werking, en die verdwijnt als de delen te ver uit elkaar zitten. Het soldeer vult de naad dan niet netjes en kan gaten achterlaten. Voor grotere spleten bestaan andere soorten soldeer met ander vloeigedrag. Of dat past, hangt af van de materialen en het doel van de verbinding. Vaak is het verstandiger om eerst naar de pasvorm te kijken. Wij bekijken dat graag aan de hand van uw tekening, en zeggen eerlijk als lassen of een aangepast onderdeel beter uitpakt.
Hoe bewaar je hardsoldeer staven het beste?
Droog, recht en overzichtelijk. Vocht is vooral slecht voor staven met fluxmantel, omdat de flux water kan opnemen en de mantel dan brokkelig wordt of bij verwarmen gaat borrelen. Recht bewaren voorkomt dat de mantel barst. Bij blanke staven is het vooral zaak ze schoon te houden, want vet of vuil op de staaf komt mee in de naad. Houd verschillende legeringen gescheiden en gemarkeerd, zeker als zilversoldeer en koperfosforsoldeer naast elkaar liggen. Een verwisseling kan op staal of RVS tot een brosse verbinding leiden. Gezien de prijs van zilversoldeer, rond tweeduizendtweehonderd euro per kilo, loont zorgvuldig bewaren ook financieel. Gebruik losse flux voordat die uitdroogt.
Moet ik zelf hardsoldeer staven kopen voor een reparatie?
Nee, dat is niet nodig. Als u een onderdeel door ons laat solderen, zorgen wij voor het soldeer en rekenen wij het materiaal mee in de prijs. Wij werken standaard met zilversoldeer met vijfenvijftig procent zilver en kiezen per werkstuk wat past. Voor een offerte hebben wij het materiaal, het aantal stuks, een tekening met afmetingen en eventuele wensen voor nabehandeling nodig. Weet u niet alles precies, dan vragen wij door tot het duidelijk is. Let bij reparaties op kunststof onderdelen vlak bij de naad, want die verdragen de warmte vaak niet. Onderdelen kunt u opsturen, brengen of laten ophalen. Bel ons gerust op werkdagen tussen acht en vijf.
Contact
Heeft u een project in gedachten? Wij denken graag met u mee.
Neem vrijblijvend contact op voor advies of een offerte op maat.